Рабочая программа по татарскому языку 5 класс татарская группа


Татарстан Республикасы Әлмәт шәһәре “Татарстан нефтенең 70 еллыгы исемендәге 25 нче урта гомуми белем бирү мәктәбе” муниципаль бюджет гомуми белем бирү оешмасы
КАРАЛДЫ
МБ җитәкчесе
________________Л.Р.Рәхимова
МБ утырышы беркетмәсе №1
“29” август 2016ел КИЛЕШЕНДЕ
Укыту һәм тәрбия эше буенча
директор урынбасары
_________________Г.И.Сабитова
“31” август 2016ел РАСЛАНДЫ
Мәктәп директоры
______________ Р.К.Загрутдинова
“1” сентябрь 2016ел
5 нче А,Б сыйныфлары (татар төркеме) өчен татар теле буенча эш программасы
( сәгать күләме атнага 3 сәгать, елга 105 сәгать)
Төзүче: татар теле һәм әдәбияты укытучысы
Рәхимова Лилия Рәскать кызы
Әлмәт -2016
Аңлатма язуы.
5 нче сыйныф өчен "Татар теле " курсының эш программасы Федераль дәүләт белем бирү стандартларының таләпләренә туры китереп, Татарстан Республикасы Мәгариф һәм фән министрлыгы тарафыннан рөхсәт ителгән Татарстан Республикасы Мәгариф һәм Фән министрлыгы тарафыннан тәкъдим ителгән “Рус телендә Урта (тулы) гомуми белем бирү мәктәбендә татар телен укыту программасы (татар балалары өчен)”, (төзүче-авторлары: Ф.Ф. Харисов, Ч.М. Харисова. В.А. Гарипова - Казан, 2011.), Рус мәктәбендә укучы татар балаларына татар теленнән үрнәк гомуми программа. V - IX сыйныфлар, (төзүче-авторлары: Ф.Ф. Харисов, Ч.М. Харисова. Г.Р. Шакирова - Казан, 2013.) “Рус телендә төп гомуми белем бирү оешмаларында (татар телен туган тел буларак өйрәнүче укучылар белән) эшләүче укытучылар өчен методик әсбап” 5 нче сыйныф, (Р.Р. Шәмсетдинова, Г.К.Һадиева, Г.В. Һадиева тарафыннан төзелгән), Казан: “Мәгариф - Вакыт”нәш. - 2015., 5 нче сыйныф өчен Ф.Ф. Харисов, Ч.М. Харисова тарафыннан төзелгән (Казан: “Татарстан китап нәшрияте ” - 2015.) Татарстанның Мәгариф һәм фән министрлыгы тарафыннан тәкъдим ителгән дәреслеккә нигезләнеп төзелде.
Рус телендә белем бирү мәктәбенең 5нче сыйныфында укучы татар балаларына татар теле укытуның максаты:
Укучыларда ана телен өйрәнүгә кызыксыну, аның аркылы башка телләрне дә өйрәнү теләге уяту; үз милләтеңә, аның мәдәни үзенчәлекләренә, гореф-гадәтләренә, ана телеңә мәхәббәт тәрбияләү; шулар аркылы башка милләтләргә, аларның гореф-гадәтләренә, мәдәниятләренә ихтирам уяту.
Балаларда туган телгә, аның яңгырашына, сүзлек байлыгына карата кызыксыну уяту. Тел күренешләрен аңларга, эзлекле фикер йөртергә өйрәтү. Фәнни-тикшерү эшчәнлеге алып баруга мотивация тудыру, проект эшләрен башкаруны дөрес оештыру. Тел берәмлекләрен урынлы кулланып, бәйләнешле сөйләм тудыру өстендә эшләү, аралашу компетенциясе булдыру.
Бурычлары:
укучыларда, туган телгә сакчыл караш тәрбияләү;
укучыларның сөйләм эшчәнлеген һәм фикерләү сәләтен, төрле шартларда әдәби телдә дөрес аралаша белү күнекмәләрен үстерү;
татар теленең фонетик төзелеше, орфоэпик, орфографик нормалары турында белем бирү;
телнең лексик байлыгын анализлый, күрә, таба белү сәләтен, осталыгын булдыру, үстерү, сүз байлыгын арттыру;
татар теленең сүз ясалыш мөмкинлекләрен үзләштерү, гамәли кулланылышка кертү;
алынган белемне һәм осталыкны тормышта максатчан кулланырга өйрәтү;
сүзлекләр, дәреслек, өстәмә һәм белешмә әдәбият белән эш итү, уку, язу күнекмәләрен камилләштерү;
үз милләтеңә, телеңә хөрмәт белән карау, шулай ук татар теле аша башка милләт вәкилләренә, аларның рухи мирасына мәхәббәт хисе тәрбияләү.
Уку предметының укыту планында тоткан урыны
Сәгатьләр саны
Беренче чирек - 26 сәгать.
Икенче чирек - 21 сәгать
Өченче чирек - 30 сәгать
Дүртенче чирек - 28 сәгать
Барлыгы – 105 сәгать
Әлмәт шәһәре муниципаль бюджет белем бирү оешмасы “Татарстан нефтенең 70 еллыгы исемендәге 25 нче урта гомуми белем бирү мәктәбе” нең 2016-2017нче уку елына укыту планы буенча 5нче сыйныфта татар телен укытуга атнага 3 сәгать, елына 105 сәгать бирелә.
Бүлекләр һәм темалар Сәгать саны
Үрнәк
программасы
буенча Эш программасы буенча
4 нче сыйныфта үткәннәрне кабатлау 4 4
Фонетика, орфоэпия, графика, орфография 33 33
Лексикология һәм лексикография 14 14
Сүз төзелеше һәм сүз ясалышы 19 19
5 нче сыйныфта үткәннәрне кабатлау 7 7
Бәйләнешле сөйләм үстерү 28 28
Барлыгы 105 сәгать 105 сәгать
Программаның эчтәлеге
№ Эчтәлек Сәгать саны Темага караган төп төшенчәләр
Үрнәк программасы буенча Эш программасы буенча 1 4 нче сыйныфта үткәннәрне кабатлау 4 4 Лексикология буенча үткәннәрне кабатлау.
Башлангыч сыйныфларда исем, сыйфат, сан, алмашлык, фигыль буенча үткәннәрне кабатлау.
Синтаксис буенча өйрәнгәннәрне кабатлау: сүзтезмә һәм җөмлә; җөмләнең баш кисәкләре; җәенке һәм җыйнак җөмләләр; җөмләнең иярчен кисәкләреннән аергыч; җөмләнең тиңдәш кисәкләре.
2 Фонетика, орфоэпия, графика, орфография 33 33 Фонетика һәм орфоэпия турында гомуми төшенчә.
Сөйләм органнары. Авазларның ясалышы. Сөйләм аппараты.
Татар телендә сузык һәм тартык авазлар.
Татар телендә сузык авазларның әйтелеше. Сингармонизм законы: рәт һәм ирен гармониясе.
Тартык авазлар классификациясе. [къ], [к] һәм [гъ], [г] тартык авазлары. [һ] һәм [х] тартык авазлары. [w] һәм [в] тартык авазлары. [н] һәм [ц] тартык авазлары. [’] (һәмзә) тартыгы.
Тартык авазларның сөйләмдәге үзгәреше. Тартыклар чиратлашуы. Борын ассимиляциясе. Ирен ассимиляциясе.
Татар телендә иҗек. Сүзләрне юлдан-юлга күчерү. Сүз басымы. Интонация.
Графика һәм орфография. Аваз һәм хәреф төшенчәләре. Татар алфавиты.
Сузык аваз хәрефләре. О, ө, е, э хәрефләренең дөрес язылышы. Икешәр аваз кушылмасын белдергән е, ю, я, хәрефләренең дөрес язылышы.
Тартык аваз хәрефләре. ъ һәм ь хәрефләренең дөрес язылышы. В, к, г хәрефләре.
Сүзләрне кушып, сызыкча аша һәм аерып язу. Баш һәм юл хәрефләре.
Сүзләргә фонетик анализ ясау.
Кабатлау.
3 Лексикология һәм лексикография 14 14 Лексикология. Лексика һәм лексикология турында төшенчә. Сүзнең лексик мәгънәсе, аны аңлату юлларын аңлату. Аңлатмалы сүзлекләр. Сүзләрне мәгънәләре, килеп чыгышыннан һәм кулланылышы ягыннан төркемләү.
Бер һәм күп мәгънәле сүзләр.
Сүзләрнең туры һәм күчерелмә мәгънәләре.
Синоним. Антоним. Омоним.
Килеп чыгышы ягыннан татар теленең сүзлек составы. Гомумтөрки һәм алынма сүзләр. Татар сүзләренең төркемнәре.
Куллану өлкәсе буенча татар теленең сүзлек составы. Гомуми кулланылыштагы (гомумхалык) һәм кулланылышы чикләнгән (диалекталь һәм һөнәрчелек сүзләре) сүзләр.
Куллану активлыгы буенча сүзлек составы: искергән һәм тарихи сүзләр. Искергән сүзләр турында төшенчә.
Яңа сүзләр (неологизмнар).
Фразеологизмнар. Фразеологик әйтелмәләрне сөйләмдә куллану.
Сүзгә лексик анализ ясау.
4. Сүз төзелеше һәм сүз ясалышы 19 19 Сүзнең тамыры һәм кушымчалар. Сүзнең мәгънәле кисәкләргә бүленеше.
Мөнәсәбәт белдерә торган кушымчалар: модальлек һәм бәйләгеч кушымчалар. Модальлек кушымчалары. Исем, сан, сыйфат, фигыльләргә ялгана торган модальлек кушымчалары.
Сүзнең нигезе. Тамыр һәм ясалма нигезле сүзләр.
Сүзләрне төзелеше буенча тикшерү.
Сүз ясалу ысуллары. Ясагыч кушымча ялгау ысулы. Сүзгә кушымчалар ялгану тәртибе.
Сүзләрне кушу ысулы: кушма, парлы һәм тезмә сүзләр ясалу.
Сүзләрне кыскарту ысулы.
5. 5 нче сыйныфта үткәннәрне кабатлау 7 7 6. Бәйләнешле сөйләм үстерү 28 28 Төрле характердагы диктантлар язу.
Хаталар өстендә эш башкарган вакытта телдән һәм язма рәвештә анализ ясау. Мәкаләне редакцияләү.
Әдәби текстларның эчтәлеген сөйләү.
Изложение һәм сочинение язарга өйрәнү.
Бирелгән темага, рәсемгә яки планга нигезләнеп, хикәя төзеп язу.
Бирелгән текстка план төзү.
Текстларны, мәкальләрне, фразеологик әйтелмәләрне бер телдән икенче телгә тәрҗемә итү. Сүзлекләрдән файдалану.
Проектлар төзү.
Картина буенча сочинение язу (Х.Якупов «Канәфер чәчәге. Натюрморт», И. Шишкин «Имәнлек»
Барлыгы 105 сәгать 105 сәгать Барлыгы Теоретик материал Кабатлау Бәйләнешле сөйләм үстерү Шулардан: диктанат Сочинение Изложение
105 66 11 28 6(2) 4(1) 5 (2)
Белем дәрәҗәсенә таләпләр:
фонетик, сүз ясалышы һәм лексик закончалыкларны күрә белү;
сүзне катлаулы тел берәмлеге буларак бәяләүгә ирешү;
төрле тип сүзлекләрнең төзелү принципларын үзләштерү;
татар теленең сүз ясалыш ысулларын таный һәм аера белү;
укылган текстның эчтәлеген аңлау;
укылган текстка үз мөнәсәбәтләрен белдерү;
укылган текстка бәйле рәвештә телдән һәм язмача фикер белдерү;
сыйныфташлары һәм укытучы белән фикер алышу, үз фикерен дәлилли белү;
тәкъдим ителгән темага телдән һәм язмача бәйләнешле текст төзү.
Күнекмәләргә таләпләр:
Фонетика, орфоэпия, лексика, съз ясалышына караган белемнәрен тирәнәйтү:
авазларны классификацияли белү күнекмәләрен тирәнәйтү;
сүзләрне иҗекләргә бүлә белү, басым кую үзенчәлекләрен үзләштерү;
җөмләләрнең мәгънәви-интонацион үзенчәлекләрен үзләштерү юнәлешендә күнекмәләр өстендә эшләү.
сүзләргә фонетик анализ ясый белү;
сүзлек составын килеп чыгышы ягыннан бәяли белү;
сүзлек составын куллану өлкәсе һәм активлыгы буенча куллана белү;
сүзлекләр белән эшли белү;
татарчадан русчага һәм русчадан татарчага тәрҗемә итү күнекмәләре булдыру;
яңа сүзләр ясау күнекмәләрен үзләштерү.
Телдән һәм язма сөйләм осталыгы һәм күнекмәләре булдыру:
җөмләләр төзергә өйрәтү, бәйләнешле сөйләм үстерү өстендә, сөйләм күнекмәләрен барлыкка китерү юнәлешендә эшләү;
план нигезендә кечкенә хикәя төзи белү;
репликага нигезләнеп, логик бәйләнешле диалог төзи белү;
дөрес уку һәм язу күнекмәләре булдыру, тасвирлама, хикәяләү, фикер йөртүне активлаштыруга этәргеч булырлык текстлар төзү күнекмәләрен ныгыту;
сочинение, изложение язарга өйрәнү;
укучыларда татар мәдәниятенә караган мәгълүматларны үстерүгә ирешү;
картина буенча сочинение язу күнекмәләре булдыру;
проектлар төзү күнекмәләрен ныгыту.
Уку фәненең уку планында тоткан урыны
Укыту-тәрбия эше рус телендә алып барыла торган мәктәпләрдә татар балаларына татар телен өйрәтү үз телләрен өйрәнүгә кызыксыну, омтылыш уяту, мәхәббәт хисләре тәрбияләүдә әһәмиятле роль уйный.
Укытуның көтелгән нәтиҗәләре. Шәхескә кагылышлы нәтиҗәләр:
шәхеснең әхлакый-рухи сыйфатларын камилләштерү:
милли горурлык, гражданлык хисләре формалаштыру;
әхлак нормаларын, җәмгыятьтә яшәү кагыйдәләрен үзләштерү;
күршеңә ярдәм итүдә танып-белү инициативасы күрсәтү;
үз алдыңа максат кую, аңа ирешү юлларын эзләү;
уңышларыңа яки уңышсызлыкларыңа, аларның сәбәпләренә дөрес бәя бирү;
- индивидуаль эшчәнлек стилен формалаштыру:
төрле мәгълүмат чараларын (сүзлекләр, Интернет ресурслар һ.б.) танып-белү һәм аралашу вакытында куллану;
актив, мөстәкыйль, иҗади фикер йөртүче, фәнни-тикшеренү эшчәнлеген башкара алырлык шәхес буларак формалашуны дәвам итү;
үзең алган белем күнекмәләрен тормышның төрле шартларында куллана белергә өйрәнү.
Метапредмет нәтиҗәләр Танып-белү гамәлләре:
танып-белү юнәлешендәге максатларны билгеләү;
укучының үз эшчәнлеген мөстәкыйль рәвештә оештыра
белүе, бәяләве, үзенең кызыксынучанлык өлкәсен билгеләве;
мөстәкыйль рәвештә теманы, куелган проблеманы ача белү, фикер йөртү;
уку мәсьәләсе тирәсендә логик фикерләү;
фикерләүдә логик чылбыр төзү;
тема тирәсендәге төп билгеләрне аерып алу нигезендә кагыйдә формалаштыру;
төрле мәгълүмат чаралары белән эшли, кирәкле мәгълүматны таба, анализлый һәм үз эшчәнлегендә куллана белү;
фонетик анализ ясау күнекмәләре булдыру;
сүз ясалыш ысулларыннан файдаланып сүзләр ясый белү , сөйләм эшчәнлегендә алардан дөрес һәм урынлы файдалана белү;
телне әдәбият, рәсем һәм музыка сәнгате белән бәйләп, сүз сәнгатенең кыйммәтен күрсәтү, матурлыкны танырга өйрәтү;
тел берәмлекләренең әдәби әсәр тудырудагы ролен билгеләү;
татарчадан русчага, русчадан татарчага тәрҗемә итү юлы аша фразеологик берәмлекләрнең эчтәлегендәге фәлсәфәне үзләштерү.
Коммуникатив УУГ
тыңлый белү;
диалог төзүдә һәм коллектив фикер алышуда катнашу;
сыйныфташлары һәм укытучы белән уку эшчәнлеген оештыруда хезмәттәшлек итү;
төрле фикерләрне исәпкә алып эш итү;
үз фикерен дәлилли белү, тормыштан мисаллар китерү;
төрле җавапларны тыңлау, чагыштыру, нәтиҗә ясау;
үз фикерен тулы һәм төгәл итеп әйтә белү;
күмәк эш вакытында уртак фикергә килү;
мәгълүмат туплауда үзара хезмәттәшлек итүдә инициативасы күрсәтү;
укылган текстлар буенча сораулар бирә алу;
бирелгән текстларның дәвамын үзлектән сөйләп карау,фикер әйтү автор фикере белән чагыштыру;
үз эшен контрольдә тоту, сыйныфташларына ярдәм итү;
коммуникатив күнекмәләрнең кеше тормышындагы ролен билгеләү;
үз фикерләрен телдән һәм язмача җиткерә белү;
башкаларны тыңлый, киңәш бирә белү;
сыйныфташлары каршында төрле темаларга, башкарылган проектлар буенча чыгыш ясау;
иптәшенең гамәлләрен бәяләү, күрше белән хезмәттәшлек итү.
Регулятив УУГ:
дәреснең проблемасын (тема) һәм максатларын мөстәкыйль формалаштыру;
проблеманы аңлап гипотеза чыгару, үз фикереңне дәлилләр китереп раслый белү, телдән (диалогик, монологик) һәм язма сөйләмдә сәбәп-нәтиҗә бәйләнешен аерып алу, нәтиҗәләрне формалаштыру;
максатка ирешү юлларын билгеләү;
үз эшчәнлегеңнең нәтиҗәле булуына ирешү, үз эшчәнлегеңне контрольгә алу;
укытучы белән бергәләп, үз эшен, иптәшләренең җавапларын бәяләү;
кагыйдә, күрсәтмәләрне истә тоту һәм аларга ияреп гамәлләр кылу;
эшләнгән эшкә бәя бирү, сыйфатын һәм дәрәҗәсен билгеләү.
Предмет нәтиҗәләр:
фонетик, сүз төзелеше һәм лексик берәмлекләр белән эш итүне ныгыту;
исем, орфоэпик һәм орфографик кагыйдәрне үзләштерү, гамәли куллана белү;
сүзнең лексик мәгънәсен билгели һәм сөйләмдә урынлы куллана белү;
тел материалы белән логик фикерләүне сорый торган эш төрләрен башкару;
телнең сүзлек составын куллану өлкәсе, активлыгыннан чыгып урынлы файдалану;
сүзләрнең төзелешен һәм ясалышын тикшерү;
бирелгән темаларга, тормыштан алган фикер-карашларга, хис-кичерешләргә нигезләнеп, кечкенә хикәяләр язу;
укучыларны иҗади эшчәнлеккә тарту, проект эшләре белән кызыксындыру.
Укытуның материаль-техник һәм мәгълүмати тәэмин ителешебелем һәм тәрбия бирү өчен барлык шартлар да тудырылган, санитария һәм янгыннан саклану нормаларына туры килгән уку бинасы булу;
әдәбиятны өйрәнү өчен җитәрлек күләмдә дәреслекләр һәм өстәмә методик ярдәмлекләр белән тәэмин ителгән китапханә;
электрон китапханә, башка электрон ресурслар, татарча сайтлардан куллану мөмкинлеге булган компьютер классы;
лингафон кабинеты;
электрон һәм басма күрсәтмә әсбаплар, дәреслекләр;
мультимедиа укыту программалары, компьютер программалары;
укучыларының белемнәрен тикшерү программалары;
төрле типтагы сүзлекләр, энциклопедияләр;
белешмә материаллар;
балалар өчен чыгарылган газета һәм журналлар;
интерактив тикшерү программалары;
татар сайтлары (belem.ru; tatarile.org.com).
Календарь-тематик план
№ Дәрес темасы Сәгать
саны Көтелгән нәтиҗәләр Укучылар эшчәнлеге төрләре Үткәрү вакыты
План
5б Факт

предмет метапредмет Шәхескә кагылышлы 1. 4 нче сыйныфта үткәннәрне кабатлау
1. БСҮ Дәреслек белән танышабыз
1 Дәреслек белән танышу барышында уку төрләрен (танышу һәм өйрәнү характерында) куллану; тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; төркемнәрдә эшләү. Туган телнең кеше һәм җәмгыять тормышындагы әһәмиятен, ролен аңлау; текстның темасын билгеләү, тезисны аңлата белү. Татар теленең байлыгын, матурлыгын тоярга өйрәнү; туган телне өйрәнүнең әһәмиятен аңлау;үзеңне тыңлаучы күзлегеннән анализлау. Дәреслек, сүзлек белән эш итү. Фонетика, морфология, сүз төзелеше, сүз ясалышы, лексикология, синтаксисны искә төшерү. 1.09 2. Сүз төркеме буларак исем. 1 Җөмләдә исем сүз төркемен дөрес язу һәм сөйләмдә дөрес куллану.
Төшенчә, термин, кагыйдә, закончалыкларны аңлап кабул итү күнекмәсе булдыру. Исем сүз төркеме буенча үткәннәрне кабатлау. Телнең тормыштагы роле, телне саклауның әһәмияте, әдәби тел нормаларын саклау турында әңгәмә. 2.09 3 Фигыль сүз төркеме. 1 Фигыль сүз төркемен кабатлау Җөмләдә фигыль сүз төркемен дөрес язу һәм сөйләмдә дөрес куллану.
фигыль буенча үткәннәрне кабатлау. Логик фикер йөртү, гомумиләштерү, системалаштыру, нәтиҗә ясау 5.09 4 Сыйфат, сан, алмашлык сүз төркемнәре. 1 Сыйфат, сан, алмашлык сүз төркемнәрен кабатлау алмашлык, сан, сыйфат сүз төркемнәрен дөрес язу һәм сөйләмдә дөрес куллану. Исем, сыйфат, сан, алмашлык, фигыль сүз төркемнәрен белү; бирелгән сүз төркемнәренә караган сораулар һәм билгеләрне аерып чыгару; сүзләрне төркемнәре буенча аера белү.. Логик фикер йөртү, гомумиләштерү, системалаштыру, нәтиҗә ясау 8.09 5 Сүзтезмә. Җөмлә кисәкләре 1 Ияртүче һәм иярүче сүзләр. Сүзтезмәләрдә иярүче һәм ияртүче сүзләрне билгеләү. Җөмләнең баш һәм иярчен кисәкләре. Тиңдәш кисәкләр; эндәш сүзләр.
Күмәк танып белү эшчәнлегендә актив катнашу.
Логик фикер йөртү, гомумиләштерү, системалаштыру, нәтиҗә ясау 9.09 6 БСҮ.Төрле җөмлә кисәкләрен файдаланып "Туган тел" турында сөйләшү 1 Мөстәкыйль фикер йөртү. Сөйләм телен баету
Бирелгән тема буенча иҗади фикер йөртергә өйрәтү. Әңгәмә, рәсемнәр буенча сорау-җавап
Лексиканы үзләштерү, сорауларга төгәл, дөрес җавап бирү Логик фикер йөртү, гомумиләштерү, системалаштыру, нәтиҗә ясау 12.09 7. БСҮ. Кереш диктант “Күңел күзе”
1 Үзконтрольгә сәләтле булу. Үзбәягә сәләтле булу.
Сүзләрне дөрес язу; сүзләрне төркеме буенча аеру. Үз-үзеңә контроль ясау 15.09 8. Хаталар өстендә эш. БСҮ.Мәкальне редакцияләү 1 Текстның темасын һәм төп фикерен билгеләү; төп фикердән һәм терәк сораулардан чыгып, текстны редакцияли белү. тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; төркемнәрдә эшләү; үз фикереңне төгәл һәм ирекле җиткерә белү. Татар теленең байлыгын, матурлыгын тоярга өйрәнү; сөйләмне камилләштерүгә омтылу.

Логик фикер йөртү, гомумиләштерү, системалаштыру, нәтиҗә ясау 16.09 2.Фонетика, орфоэпия, графика, орфография 9. Фонетика һәм орфоэпия турында гомуми төшенчә 1 Сорауларга җавап бирә белү. Тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; төркемнәрдә эшләү; язмадагы мәгълүматның (текстның төп фикерен) дөрес аңлау Татар теленең эстетик кыйммәтен аңлау; сөйләмнең сәнгатьлелеген тою.
Фонетиканың өйрәнү предметын белү; тел белеменең фонетика һәм орфоэпиясе турында төшенчә бирә беоү; сөйләмнең авазлардан торуынһәм сөйләм авазларының сүзнең мәгънәсен аеруда катнашуын белү; язуда авазларның хәрефләр белән белдерелүен белү; авазлар һәм хәрефлзр турында аңлата белү; транскрипцияне, аның билгеләрен белү;
сүзләрне аваз һәм хәрефләргә таркатып язя белү. Төшенчә, термин, кагыйдәләрне аңлап кабул итү, эзләнү таләп итә торган мәсьәләләрне чишү юлларын үзләштерү 19.09 10. Сөйләм органнары. Авазларның ясалышы 1 Телне өйрәнүгә кызыксыну уяту;үзеңнең сөйләмеңше камилләштерүгә омтылу; бирелгән текстның эчтәлеген язуга кызыксындыру.
Тексттан фактик мәгълүматны аерып алу. Сөйләм процессында катнаша торган сөйләм органнарын белү; сөйләм авазларының ясалышын, авазлар ясалганда, сөйләм органнарының ничек катнашуын белү; сузык һәм тартык авазларны әйткәндә, тавыш ярыларының хезмәтен аңлата алу; телнең авазлар ясауда катнашуын аңлата белү; сузык авазларның шаудан, тартык авазларның тавыш һәм шаудан яки шаудан гына торуын аңлата белү; текстның төп фикерен формалаштыру; текстка исем бирү, текстка карата биргән сорауларга җавап бирә белү. Логик фикер йөртү, анализ, гому-миләштерү, нәтиҗә ясау, тексттан мәгълүмат алу техникасын камилләштерү 22.09 11 Сузык һәм тартык авазлар 1 Теллне өйрәнүгә кызыксыну уяту; үзеңнең сөйләмеңше камилләштерүгә омтылу.
тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; үзеңнең сөйләмеңне камилләштерүгә омтылу Хәзерге татар әдәби телендә сузык һәм тартык авазларның санын бел; текстка исем бирү, текстка исем бирү, текстка карата биргән сорауларга җавап бирә белү. Схема буенча логик фикер йөртү, нәтиҗә ясау, тәрҗемә итү 23.09 12 Сузык авазлар.
1 Татар теленең байлыгын, матурлыгын аңлау; телне өйрәнүгә кызыксыну уяту; сөйләмеңне камилләштерүгә омтылу; план буенча хикәя төзеп язу эзлеклелеген билгели белү тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; орфографик сүзлекчәне куллану, үзеңнең сөйләмеңне камилләштерүгә омтылу; тексттагы мәгълүматны төркемли белү Татар телендәге сузык авазлар, нечкә һәм калын сузыклар, кыска һәм озын сузыкларны аерып әйтә белү сүзләргә кушымчалар ялгану үзенчәлекләрен аңлата белү; иреннәрнең хәрәкәтенә карап, сузыкларның иренләшкән-иренләшмәгән булуын аера белү; татар телендә беренче иҗектә [а]авазы [о] төсмере белән әйтелүен һәм бу әйтелешнең әдәби тел әйтелеше булуын, ә рус телендәге [а] авазының ачык әйтелүен мисаллар белән дәлилли белү Тексттан мәгълүмат алу техникасын камилләштерү,нәтиҗә ясау, те-мин, кагыйдә, закончалыкларны аңлап кабул итү 26.09 13 Сузык авазларның төзелеше 1 Татар теленең байлыгын, матурлыгын аңлау; телне өйрәнүгә кызыксыну уяту; сөйләмеңне камилләштерүгә омтылу; план буенча хикәя төзеп язу эзлеклелеген билгели белү тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; орфографик сүзлекчәне куллану, үзеңнең сөйләмеңне камилләштерүгә омтылу; тексттагы мәгълүматны төркемли белү [о], [ы], [э] һәм[о],[ы], [э] авзларының ясалышындагы һәм әйтелешендәге аерманы төшенү; Схема буенча логик фикер йөртү, нәтиҗә ясау, текст-тан мәгълүмат алу техникасын камил-ләштерү, нәтиҗә ясау, термин, кагыйдә, законча-лыкларны аңлап кабул итү 29.09 14 Сингорманизм законы. 1 Татар теленең байлыгын, матурлыгын аңлау; телне өйрәнүгә кызыксыну уяту; сөйләмеңне камилләштерүгә омтылу; план буенча хикәя төзеп язу эзлеклелеген билгели белү тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; орфографик сүзлекчәне куллану, үзеңнең сөйләмеңне камилләштерүгә омтылу; тексттагы мәгълүматны төркемли белү сузыкларның калынлыкта-нечкәлектә ярашулары – сингорманизм законы турында төшенчә бирә белү; рәт гармониясе һәм рәт гармониясе сакланмаган очракларны аңлата белү; Тексттан мәгълүмат алу техникасын камилләштерү, нәтиҗә ясау, термин, кагыйдә, законча-лыкларны аңлап кабул итү, татар теле һәм рус теле авазларының аермалы якларын таба белү 30.09 15 Ирен гармониясе 1 Татар теленең байлыгын, матурлыгын аңлау; телне өйрәнүгә кызыксыну уяту; сөйләмеңне камилләштерүгә омтылу; план буенча хикәя төзеп язу эзлеклелеген билгели белү тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; орфографик сүзлекчәне куллану, үзеңнең сөйләмеңне камилләштерүгә омтылу; тексттагы мәгълүматны төркемли белү ирен гармониясен аңлата белү, аның язылышта чагылыш тапмавын төшендерә белү; текстның төп фикерен формалаштыру; текстка исем бирү, текстка карата бирелгән сорауларга җавап бирә белү; планга нигезләнеп , хикәя яза белү; рәсемгә карап ирен гармониясенә буйсынган сүзләрне кертеп, хикәя төзи белү; сузык авазларга характеристика бирә белү һәм фонетик пропорцияләрне чишә белү. Тексттан мәгълүмат алу техникасын камилләштерү, нәтиҗә ясау, термин, кагыйдә, законча-лыкларны аңлап кабул итү, татар теле һәм рус теле авазларының аермалы якларын таба белү 3.10 16 БСҮ Диктант “Ләкләк” 1 Үзконтрольгә сәләтле булу. Үзбәягә сәләтле булу.
Сүзләрне дөрес язу; сүзләрне төркеме буенча аеру. Үз-үзеңә контроль ясау 6.10 17 Хаталар өстендә эш. Тартык авазлар. 1 Теллне өйрәнүгә кызыксыну уяту; үзеңнең сөйләмеңше камилләштерүгә омтылу.
тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; үзеңнең сөйләмеңне камилләштерүгә омтылу; тексттагы мәгълүматны төркемли белү. Яңгырау һәм саңгырау тартыклар, парлы яңгырау һәм парлы саңгырау тартыкларны белү; парсыз яңгырау һәм саңгырау тартыкларны белү; сүздә яңгырау һәм саңгырау тартыкларне аера белү Схема буенча логик фикер йөртү, нәтиҗә ясау 7.10 18 Тартык авазларның әйтелеше Теллне өйрәнүгә кызыксыну уяту; үзеңнең сөйләмеңше камилләштерүгә омтылу. тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; үзеңнең сөйләмеңне камилләштерүгә омтылу; тексттагы мәгълүматны төркемли белү. тартык авазларның саңгырау яки яңгырау булуын тәҗрибә үткәреп, аңлатып бирә белү; тел шомарткычларны дөрес, тиз һәм ачык итеп әйтә белү, авазларны дөрес әйтүдә тел шомарткычларның әһәмиятен аңлата белү; татар һәм рус телендә тартыкларның калын яки нечкә әйтелүе нәрсәгә нигезләнгән булуын аңлата белү Текст нигезендә тәҗрибә үткәрү, татар теле һәм рус теле тартык авазла-рын чагыштыра белү 13.10 19 Тартык авазларның сөйләмдәге үзгәреше Теллне өйрәнүгә кызыксыну уяту; үзеңнең сөйләмеңше камилләштерүгә омтылу. тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; үзеңнең сөйләмеңне камилләштерүгә омтылу; тексттагы мәгълүматны төркемли белү. үпкәдән килә торган һаваның тоткарлану урынына бәйле тартыкларның ясалу урыны буенча төркемнәрен, шул төркемнәргә нинди авазлар керүен әйтә белү; авыз һәм борын тартыкларын аера белү. Тексттан мәгълүмат алу техникасын камилләштерү, нәтиҗә ясау, термин, кагыйдә, законча-лыкларны аңлап кабул итү, татар теле һәм рус теле авазларының аермалы якларын таба белү 14.10 20 [къ] һәм [к], [гъ] һәм [г] тартык авазлары 1 Теллне өйрәнүгә кызыксыну уяту; үзеңнең сөйләмеңше камилләштерүгә омтылу. тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; үзеңнең сөйләмеңне камилләштерүгә омтылу; тексттагы мәгълүматны төркемли белү. [къ] һәм [к], [гъ] һәм [г] авазларының мөстәкыйль аваз булуына һәм аларның ясалыш үзенчәлекләренә төшенү; кече тел [къ] , [гъ] авазлары кергән сүзләрне дөрес әйтү; рус теленнән алынган сүзләрдә [к] авазының әйтелеш үзенчәлекләрен аңлата белү; татар һәм рус сүзләрендәге тартыклар чиратлашуын мисаллар ярдәмендә аңлата белү; тексттагы, күнегүләрдәге сүзләрдән кече тел һәм тел арты тартыклары кергән сүзләрне аерып әйтә белү. Тексттан мәгълүмат алу техникасын камилләштерү, нәтиҗә ясау, термин, кагыйдә, законча-лыкларны аңлап кабул итү, татар теле һәм рус теле авазларының аермалы якларын таба белү 17.10 21 [һ] һәм [х] тартык авазлары
1 Теллне өйрәнүгә кызыксыну уяту; үзеңнең сөйләмеңше камилләштерүгә омтылу. тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; үзеңнең сөйләмеңне камилләштерүгә омтылу йоткылык тартыгы [һ], кече тел тартыгы [х] авазларының мөстәкыйль аваз булуына һәм аларның ясалыш үзенчәлекләренә төшенү; бу авазлар кергән сүзләрне дөрес итеп әйтә белү; [һ], [х] авазлары кергән сүзләрнең язылышын хәтердә калдыру. Тексттан мәгълүмат алу техникасын камилләштерү, нәтиҗә ясау, термин, кагыйдә, законча-лыкларны аңлап кабул итү, татар теле һәм рус теле авазларының аермалы якларын таба белү 20.10 22 [w] һәм [в] тартык авазлары 1 Теллне өйрәнүгә кызыксыну уяту; үзеңнең сөйләмеңше камилләштерүгә омтылу.тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; үзеңнең сөйләмеңне камилләштерүгә омтылу. тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; үзеңнең сөйләмеңне камилләштерүгә омтылу Ирен-ирен [w], ирен-теш [в] авазларының аваз булуына һәм аларның ясалыш үзенчәлекләренә төшенү; [w], [в] авазлары кергән сүзләрне дөрес әйтү; [в] авазының алынма сүзләрдә генә булуын белү; -ау, -әү кушымчасына беткән сүзләргә тартым кушымчасы ялганганда, тартым кушымчасы алдыннан ирен-ирен [w] авазы әйтелүен, ә язуда в хәрефе күрсәтелүен мисаллар ялдәмендә аңлата белү; Дәреслек, схема, текст белән эш итә белү, танып белү активлыгын үстерү, эзләнү таләп итә торган мәсьәләләрне үзләштерү, кагыйдә, закончалыкларны аңлап кабул итү, текстны русчадан та-тарчага тәрҗемә итүне камилләштерү 21.10 23 [w] һәм [в] тартык авазлары кергән сүзләргә транскрипция ясау Теллне өйрәнүгә кызыксыну уяту; үзеңнең сөйләмеңше камилләштерүгә омтылу. М. тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; үзеңнең сөйләмеңне камилләштерүгә омтылу. тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; үзеңнең сөйләмеңне камилләштерүгә омтылу бу авазлар кергән сүзләргә дөрес транскрипция ясый белү. Рус телендәге текстны татарчага тәрҗемә итеп сөйләү. Дәреслек, сүзлекчә, схема, текст белән эш итә белү, танып белү активлыгын үстерү, 24.10 24 [н] һәм [ң] тартык авазлары 1 Теллне өйрәнүгә кызыксыну уяту; үзеңнең сөйләмеңше камилләштерүгә омтылу. М. тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; орфографик сүзлекне куллану; үзеңнең сөйләмеңне камилләштерүгә омтылу. [н], [ң] авазларының ясалыш үзенчәлекләренә төшенү һәм аларны дөрес уку, язу. [ң] авазының сүз башында килмәвен белү; борын ассимиляциясен белү һәм тексттан борын ассимиляциясенә мисаллар таба белү; Дәреслек, сүзлекчә, схема, текст белән эш итә белү, танып белү активлыгын үстерү, 25.10 25 Ирен ассимиляциясе. 1 Теллне өйрәнүгә кызыксыну уяту; үзеңнең сөйләмеңше камилләштерүгә омтылу. М. тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; орфографик сүзлекне куллану; үзеңнең сөйләмеңне камилләштерүгә омтылу. [н] авазы, [къ] , [к], [гъ] ,[г] авазлары алдыннан килгәндә, [ң] булып укылуын аңлата белү; ирен ассимиляциясен белү. Схема белән эш итә белү, танып белү ак-тивлыгын үстерү, 27.10 26 [‘] (һәмзә) тартыгы Теллне өйрәнүгә кызыксыну уяту; үзеңнең сөйләмеңше камилләштерүгә омтылу; сөйләмдә аерым сүзләрнең дөрес әйтелешен булдырырга омтылу. тексттан фактик мәгълүматны аерып алу [‘] (һәмзә) тартыгының ясалыш үзенчәлекләренә төшенү; бугаз тартыгының язуда э,ъ,ь хәрефләре белән язылуын аңлата белү. Схема белән эш итә белү, танып белү ак-тивлыгын үстерү, 28/10 2нче чирек 27 БСҮ Контроль изложение (120 нче күнегү) Татарстан- минем республикам” 1 Бирелгән текстның эчтәлеген язуга кызыксыну уяту.
Укылган әдәби текстны язма формада күрсәтә алу; башлангыч текстның темасыннан чыгып, логик бәйләнешне саклый алу; текстны язганда, татар теленең дөрес язу кагыйдәләрен һәм әдәби нормаларын саклау. Предметны тасвирлаганда, детальләрнең ролен белү; башлангыч текстның планын төзи белү; әдәби текстның эчтәлеген сөйләгәндә, структурасын саклау; үз текстыңны төзи белү. План төзеп изложение язуны камилләштерү 10.11 28 Хаталар өстендә эш. Иҗек турында төшенчә. 1 Теллне өйрәнүгә кызыксыну уяту; үзеңнең сөйләмеңше камилләштерүгә омтылу.
тексттан фактик мәгълүматны аерып алу Иҗеккә билгеләмә бирә белү; ачык һәм ябык иҗекләр турында белү;; текстның төп фикерен формалаштыру Татар теле һәм рус теле иҗекләрен чагыштыра белү 11.11 29 Иҗек калыплары 1 Теллне өйрәнүгә кызыксыну уяту; үзеңнең сөйләмеңше камилләштерүгә омтылу. тексттан фактик мәгълүматны аерып алу татар телендәге иҗек калыплары, рус теленнән кергән иҗек калыплары турында белү; сүзләрне иҗекләргә аерып язу һәм аларның ачык иҗек яки ябык иҗек булуын билгели белү Сүзләрне иҗекләргә аерып язу һәм аларның ачык иҗек яки ябык иҗек булуын билгели белү 14.11 30 БСҮ “Минем әнием – иң матур әни” дигән темага сөйләшү 1 Теллне өйрәнүгә кызыксыну уяту; үзеңнең сөйләмеңше камилләштерүгә омтылу. тексттан фактик мәгълүматны аерып алу текстка исем бирү; бирелгән текстны аера белү һәм кечкенә хикәя төзеп яза белү. Проблеманы тирән-тен өйрәнү макса-тыннан өлешчә эзләнү, мөстәкыйль эшчәнлекне оешты-ру, план төзеп сочинение язуны камилләштерү 17.11 31 Сүзләрне юлдан-юлга күчерү. 1 Теллне өйрәнүгә кызыксыну уяту; үзеңнең сөйләмеңше камилләштерүгә омтылу.
тексттан фактик мәгълүматны аерып алу Сүзләрне юлдан-юлга күчерү кагыйдәләрен белү; тексттагы сүзләрне, юлдан-юлга күчерерлек итеп, иҗекләргә таркатып яза белү; иҗек калыпларына туры килә торган сүзләр уйлап, аларны юлдан-юлга күчерерлек итеп, иҗекләргә таркатып яза белү; Дәреслек белән эш итә белү, бирем-нәрне үтәгәндә үз эшчәнлегеңне планлаштыра белү 18.11 32 БСҮ “Песнәк” дигән темага изложение язу 1 Теллне өйрәнүгә кызыксыну уяту; үзеңнең сөйләмеңше камилләштерүгә омтылу. тексттан фактик мәгълүматны аерып алу текстны кыскарту алымнарын белү; текстның төп фикерен формалаштыру; тексттагы һәр абзацка исем бирү;бирелгән тексттан төп мәгълүматны аера белү; план төзи белү; изложение яза белү. Дәреслек белән эш итә белү, биремнәрне үтәгәндә үз эшчәнлегеңне планлаштыра белү, план төзеп изло-жение язуны камил-ләштерү 21.11 33 Хаталар өстендә эш. Татар телендә басым 1 Теллне өйрәнүгә кызыксыну уяту; үзеңнең сөйләмеңше камилләштерүгә омтылу. тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; тексттагы мәгълүматны төркемнәргә дөрес урнаштыру. татар телендә басымның соңгы иҗеккә төшүен белү; сүзгә кушымча ялганганда, басымның соңгы иҗеккә күчә баруын аңлата белү; татар телендәге басымның, рус теле белән чагыштырганда, мәгънәгә тәэсире көчле булмавын аңлата белү; татар телендәге сүз басымының соңгы иҗеккә төшмәгән очракларын белү; тексттан сүзнең басымы соңгы иҗеккә төшмәгән очракларын таба белү; Татар сүзләренең басымын куя белү, танып белү активлыгын арттыру, игътибарлылык һәм кызыксынучанлык-ны арттыру 24.11 34 Алынма сүзләрдә басым 1 Теллне өйрәнүгә кызыксыну уяту; үзеңнең сөйләмеңше камилләштерүгә омтылу. тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; тексттагы мәгълүматны төркемнәргә дөрес урнаштыру. татар теленә, рус теленнән һәм рус теле аша башка телләрдән кергән сүзләрдә,басымның шул телдәгечә куелуын белү; басымсыз [ы] , [э] сузык авазларының сөйләмдә кыскаруын мисаллар ярдәмендә аңлата белү. Татар һәм рус сүзләренең басымын куя белү, танып белү активлыгын артты-ру, игътибарлылык һәм кызыксынучан-лыкны арттыру 25.11 35 Интонация 1 Теллне өйрәнүгә кызыксыну уяту; үзеңнең сөйләмеңше камилләштерүгә омтылу. тексттан фактик мәгълүматны аерып алу. максаты буенча җөмлә төрләрен белү; интонация турында белү; җөмләләрне әйткәндә, тавышның төрлечә хәрәкәтенә карап, җөмлә төрләрен аера белү. Дәреслек белән эш итә белү, танып белү активлыгын арттыру 28.11 36 БСҮ Диктант “Туган ил кайдан башлана?” 1 Үзконтрольгә сәләтле булу. Үзбәягә сәләтле булу.
Сүзләрне дөрес язу; сүзләрне төркеме буенча аеру. Үз-үзеңә контроль ясау 1.12 37 Хаталар өстендә эш Графика һәм орфография 1 Теллне өйрәнүгә кызыксыну уяту; үзеңнең сөйләмеңне камилләштерүгә омтылу. тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; чит сөйләмне бәяләү.
Тел белеменең графика һәм орфография бүлекләре турында төшенчә бирә белү.
Дәреслек белән эш итә белү, термин, кагыйдәне аңлап кабул итү 2.12 38 Татар теле алфавиты 1 Теллне өйрәнүгә кызыксыну уяту. тексттан фактик мәгълүматны аерып алу.
алфавитның билгеле бер тәртиптә урнашкан барлык хәрефләр җыелмасы булуын белү;
Дәреслек белән эш итә белү, сүзләргә транскрипция ясау-ны камилләштерү 5.12 39 Татарларда язу тарихы Теллне өйрәнүгә кызыксыну уяту. тексттан фактик мәгълүматны аерып алу. татарларда язу тарихын белү; алфавитны төгәл белү; тартык аваз хәрефләренең исемнәрен дөрес итеп әйтә белү; бер үк хәрефтән башланган сүзләрне алфавит тәртибендә яза белү; рус телендәге текстны татар теленә тәрҗемә итә белү. Танып белү актив-лыгын үстерү, эзләнү таләп итә торган мәсьәлә-ләрне үзләштерү, текстны русчадан татарчага тәрҗемә итүне камилләш-терү 8.12 40 Сузык аваз хәрефләре 1 Теллне өйрәнүгә кызыксыну уяту; үзеңнең сөйләмеңше камилләштерүгә омтылу.
тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; орфографик сүзлекне куллану. Сузык аваз хәрефләрен белү; бер генә авазга билге булган хәрефләрне белү; Дәреслек, схема, текст белән эш итә белү, сүзләргә тран-скрипция ясауны камилләштерү 9.12 41 ике авазга билге булган о, ы, е хәрефләре Теллне өйрәнүгә кызыксыну уяту; үзеңнең сөйләмеңше камилләштерүгә омтылу.
тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; орфографик сүзлекне куллану. ике авазга билге булган о, ы, е хәрефләре, һәркайсы икешәр аваз җыелмасын белдергән е, ю, я хәрефләренең нинди авазларга билге булуларын, кулланылыш үзенчәлекләрен белү; алынма сүзләрдә е,е,ю,я хәрефләренең үзенчәлеген аңлата белү; сүздә [й] һәм [о], [ө ] авазларының аерым хәрефләр белән күрсәтелүен белү о, ө хәрефләренең язылышын белү. Дәреслек, сүзлекчә, схема, текст белән эш итә белү, танып белү активлыгын үстерү, сүзләргә транскрипция ясау-ны камилләштерү 15.12 42 БСҮ Рәсем буенча хикәя төзү 1 Үзконтрольгә сәләтле булу. Үзбәягә сәләтле булу.
Сүзләрне дөрес язу; сүзләрне төркеме буенча аеру. Картина буенча телдән сөйләм һәм язма сөйләм осталыгы, күнекмәләре булдыру 16.12 43 Тартык аваз хәрефләре 1 Теллне өйрәнүгә кызыксыну уяту; үзеңнең сөйләмеңше камилләштерүгә омтылу. тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; орфографик сүзлекчәне куллану; тексттагы мәгълүматны төркемнәргә дөрес урнаштыру.
татар телендә тартык аваз хәрефләрен белү; сүз һәм иҗек ахырындагы у, ү хәрефләренең [w] тартык авазын белдерүен мисаллар белән аңлата белү; ъ һәм ь хәрефләренең сүзләрдә нинди очракларда язылуын һәм телдәге вазифаларын төшендерү. Дәреслек, сүзлекчә, схема, текст белән эш итә белү, танып белү активлыгын үстерү, сүзләргә транскрипция ясау-ны камилләштерү 19.12 44 к,г,в хәрефләренең ике авазга билге булып йөрүе Теллне өйрәнүгә кызыксыну уяту; үзеңнең сөйләмеңше камилләштерүгә омтылу. тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; орфографик сүзлекчәне куллану; тексттагы мәгълүматны төркемнәргә дөрес урнаштыру.
к,г,в хәрефләренең ике авазга билге булып йөрүэнә төшенү; сүзләрнең дөрес язылышын аңлата белү Дәреслек, сүзлекчә, схема, текст белән эш итә белү, танып белү активлыгын үстерү, сүзләргә транскрипция ясау-ны камилләштерү 22.12 45 Сүзләрне кушып, сызыкча аша һәм аерып язу. Баш һәм юл хәрефләре 1 Телне өйрәнүгә кызыксыну уяту; үзеңнең сөйләмеңше камилләштерүгә омтылу. тексттан фактик мәгълүматны аерып алу. Татар орфографиясенең кагыйдәләрен: сүзләрне кушып һәм сызыкча аша язуны, баш һәм юл хәрефләрен куллануны, сүзне юлдан-юлга күчерүне белү. Дәреслек, сүзлекчә, схема, текст белән эш итә белү, танып белү активлыгын үстерү, сүзгә транскрипция ясауны камилләштерү 23.12 3нче чирек 46 Фонетик анализ ясау 1 Татар теленә генә хас авазларны дөрес әйтү, фонематик ишетү сәләтен үстерү. Фонетик күнегүләр эшләү,
аваз-хәреф анализы ясау. Эшне эзлекле эшләү сәләте; план буенча эшләү.
Фонетик анализ ясау тәртибен белү; сүзгә фонетик анализ ясау (телдән һәм язма) Сүзгә фонетик анализ ясауны үзләштерү һәм камилләштерү 9.01 47 БСҮ Контроль диктант “Дүрткүз” 1 Үзконтрольгә сәләтле булу. Үзбәягә сәләтле булу.
Сүзләрне дөрес язу; сүзләрне төркеме буенча аеру. Үз-үзеңә контроль ясау 12.01 48 Хаталар өстендә эш. . БСҮ Харис Якуповның “Канәфер чәчәге. Натюрморт” картинасы буенча сочинение язарга әзерләнү. 1 Үз текстыңны төзүгә кызыксыну булу; сөйләм камиллегенә омтылу; картинада тасвирланган күренешләр буенчаа үз фикереңне дөрес итеп җиткерә алу Картинадагы натюрмортны тасвирлау. Биремнәрне үтәгән-дә үз эшчәнлегеңне планлаштыра белү, сүзгә фонетик анализ ясауны камилләштерү 13.01 49 БСҮ Картина буенча сочинение язу. Харис Якупов “Канәфер чәчәге. Натюрморт” 1 сочинение язу барышында фикерләреңне төгәл һәм ирекле куллану өчен грамматик сараларның һәм сүзлек запасы җитәрлек булу. Визуаль мәгълүматны текстка әйләндерү;; язма текст төзү; текста татар теленең әдәби тел нормаларын һәм дөрес язу кагыйдәләрен саклау Картинадагы натюрмортны тасвирлау. Картина буенча телдән сөйләм һәм язма сөйләм осталыгы, күнекмәләре булдыру 16.01 50 Белемеңне тикшер. Фонетика, орфоэпия, графика, орфография буенча йомгаклау тесты 1 Бирелгән мәгълүматны дөрес аңлау. “Фонетика, орфоэпия, графика, орфография” бүлекләре буенча тест сорауларына җавап бирү; сүзләогә фонетик анализ һәм транскрипция ясау; сүздәге хәрефләрне дөрес итеп әйтү һәм авазларын дөрес билгеләү; авазларга дөрес характеристика бирү. Биремнәрне үтәгән-дә үз эшчәнлегеңне планлаштыра белү, сүзгә фонетик анализ һәм тран-скрипция ясауны камилләштерү, авазларга дөрес характеристика бирү 19.01 51. БСҮ Орфографик сүзлек төзибез (проект төзү) 1 Проект эшен башкаруга кызыксыну булу Проект эшен башкаруга сәләтлелек; проэкт эшен башкарганда татар әдәби теленең нормаларын саклау һәм дөрес язу кагыйдәләрен үтәү. “Фонетика, орфоэпия, графика, орфография” бүлекләре буенча белемнәрне гомумиләштерү; сүздәге хаталарны табып, дөрес итеп язу; орфографик сүзлекчә төзи белү. Газета-журналлар-дан сүзләр туплап, сүзлекчә төзи белү, танып белү активлыгын арттыру 20.01 ЛЕКСИКОЛОГИЯ
52. Лексикология. 1 Татар теленең байлыгын, матурлыгын аңлау; туган тел белән горурлану; сөйләмне камилләштерүгә омтылу тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; сүзнең фикер, хисләрне белдерүдәге ролен аңлау; аңлатмалы сүзлекчәне куллану. лексикологиянең өйрәнү предметын белү; сүзнең телдәге функциясен, “сүзнең лексик мәгънәсе”, “сүзлек составы” “аңлатмалы сүзлек” төшенчәләренең эчтәлеген белү; Дәреслек, сүзлекчә, схема, таблица белән эш итә белү, тексттан мәгълүмат алу техникасын камилләштерү, текстны русчадан татарчага тәрҗемә итә белү 23.01 53 Лексика һәм лексикология турында төшенчә 1 Татар теленең байлыгын, матурлыгын аңлау; туган тел белән горурлану; сөйләмне камилләштерүгә омтылу тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; сүзнең фикер, хисләрне белдерүдәге ролен аңлау; аңлатмалы сүзлекчәне куллану. сүзнең лексик мәгънәсен аңлату юлларын белү; төрле юлларны кулланып, сүзнең лексик мәгънәсен аңлату алу Дәреслек, сүзлекчә белән эш итә белү, танып белү активлыгын үстерү 26.01 54 Сүзнең лексик мәгънәсе 1 Татар теленең байлыгын, матурлыгын аңлау; туган тел белән горурлану; сөйләмне камилләштерүгә омтылу тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; сүзнең фикер, хисләрне белдерүдәге ролен аңлау; аңлатмалы сүзлекчәне куллану. план буенча теләгән сүзлек турында хикәя төзи белү. Дәреслек, сүзлекчә белән эш итә белү, танып белү активлыгын үстерү 27.01 55 Бер һәм күп мәгънәле сүзләр 1 Татар теленең байлыгын, матурлыгын аңлау; туган тел белән горурлану; сүзләрне урынын белеп куллану.
тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; сүзнең фикер, хисләрне белдерүдәге ролен аңлау; аңлатмалы сүзлекчәне куллану; фикереңне төгәл итеп аңлату “бер мәгънәле”, “күп мәгънәле” төшенчәләрнең эчтәлеген белү; аңлатмалы сүзлекчәдә сүзләрнең мәгънәләре бирелешенә төшенү, бер һәм күп мәгънәле сүзләрне аера белү; күп мәгънәле сүзләрнең лексик мәгънәләре прпсында уртаклыкны билгели белү. Дәреслек, сүзлекчә белән эш итә белү, танып белү активлыгын үстерү, игътибарлылык һәм кызыксынучанлык-ны үстерү 30.01 56. Сүзләрнең туры һәм күчерелмә мәгънәләре 1 Татар теленең байлыгын, матурлыгын аңлау; туган тел белән горурлану; сөйләмне камилләштерүгә омтылу.
тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; аңлатмалы сүзлекчәне куллану. Сүзләрнең туры һәм күчерелмә мәгънәләре, аларның аңлатмалы сүзлекләрдә бирелүе, әдәби текстларда күчерелмә мәгънәле сүзләрнең роле турында белү; тексттан күчерелмә мәгънәле сүзләрне табу; сүзнең туры һәм күчерелмә мәгънәсен билгели белү; үз сөйләмеңдә күчерелмә мәгънәле сүзләрне куллану.

Дәреслек, сүзлекчә белән эш итә белү, танып белү активлыгын үстерү 2.02 57. Синоним. Антоним. Омоним. 1 Татар теленең байлыгын, матурлыгын аңлау; туган тел белән горурлану; сөйләмне камилләштерүгә омтылу. тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; телдәге берәмлекләрне стилистик үзенчәлекләрдән чыгып куллану. “синоним”, “антоним”, “омоним” төшенчәләренең эчтәлеген, синоним, антонимнарның сойләмдәге ролен белү, омонимнарны күп мәгънәле сүзләрдән аера белү; төрле максатлардан чыгып, тиешле синонимны куллану; бирелгән сүзләргә синоним, антонимнар сайлый белү, аларны җөмләләрдән табу. Дәреслек, сүзлекчә белән эш итә белү, тексттан мәгълүмат алу техникасын камилләштерү 3.02 58 БСҮ . “Ике ялкау” әкияте Татар теленең байлыгын, матурлыгын аңлау; туган тел белән горурлану; сөйләмне камилләштерүгә омтылу. тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; телдәге берәмлекләрне стилистик үзенчәлекләрдән чыгып куллану. бирелгән сүзләргә синоним, антонимнар сайлый белү, аларны әкияттән табу. Дәреслек, сүзлекчә белән эш итә белү, тексттан мәгълүмат алу техникасын камилләштерү 6.02 59. Килеп чыгышы ягыннан татар теленең сүзлек составы 1 Татар теленең байлыгын, матурлыгын аңлау; туган тел белән горурлану; сөйләмне камилләштерүгә омтылу. тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; телдәге берәмлекләрне стилистик үзенчәлекләрдән чыгып куллану. Килеп чыгышы ягыннан татар теленең сүзлек составы, татар теленең үз сүзләрен һәм алынмаларны аера белү; алынма сүзләргә хас билгеләрне аера белү; тексттан гомумтөрки һәм алынма сүзләрне табу. Дәреслек, сүзлекчә белән эш итә белү, та-нып белү активлыгын үстерү 9.02 60 Алынма сүзләр 1 Татар теленең байлыгын, матурлыгын аңлау; туган тел белән горурлану; сөйләмне камилләштерүгә омтылу. тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; аңлатмалы сүзлекчәне куллану. Килеп чыгышы ягыннан татар теленең сүзлек составы, татар теленең үз сүзләрен һәм алынмаларны аера белү; алынма сүзләргә хас билгеләрне аера белү; тексттан гомумтөрки һәм алынма сүзләрне табу. Татар теленең сүзлек составын кулланылу өлкәсе буенча бәяли белү 10.02 61 Гомумтөрки сүзләр 1 Татар теленең байлыгын, матурлыгын аңлау; туган тел белән горурлану; сөйләмне камилләштерүгә омтылу. тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; аңлатмалы сүзлекчәне куллану. Килеп чыгышы ягыннан татар теленең сүзлек составы, татар теленең үз сүзләрен һәм алынмаларны аера белү; алынма сүзләргә хас билгеләрне аера белү; тексттан гомумтөрки һәм алынма сүзләрне табу. Татар теленең сүзлек составын кулланылу өлкәсе буенча бәяли белү 13.02 62. Кулланылу өлкәсе буенча татар теленең сүзлек составы 1 Татар теленең байлыгын, матурлыгын аңлау; туган тел белән горурлану; сөйләмне камилләштерүгә омтылу. тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; аңлатмалы сүзлекчәне куллану. кулланылу өлкәсе буенча татар теленең сүзлек составы турында белү; “гомумхалык сүзләре”, “һөнәрчелек сүзләре”, “диалекталь сүзләр” төшенчәләренең эчтәлеген белү; кулланылышы чикләнгән сүзләрне аеру. Татар теленең сүз-лек составын кулла-нылу активлыгы буенча бәяли белү 16.02 63. Искергән сүзләр 1 Татар теленең байлыгын, матурлыгын аңлау; туган тел белән горурлану; сөйләмне камилләштерүгә омтылу. тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; аңлатмалы сүзлекчәне куллану. кулланылу активлыгы буенча сүзлек составын, “архаизмнар”, “тарихи сүзләр” төшенчәләренең эчтәлеген белү; тексттан искергән сүзләрне табу. Татар теленең сүзлек составын кулланылу актив-лыгы буенча бәяли белү 17.02 64. Яңа сүзләр. (неологизмнар)
1 Татар теленең байлыгын, матурлыгын аңлау; туган тел белән горурлану; сөйләмне камилләштерүгә омтылу тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; аңлатмалы сүзлекчәне куллану. “яңа сүзләр” (неологизмнар) төшенчәсенең эчтәлеген белү; текстлардан неологизмнарны табу, аларның лексик мәгънәләрен аңлату. Татар теленең сүзлек составын кулланылу актив-лыгы буенча бәяли белү 20.02 65 Изложение “Керпе” 1 Телне өйрәнүгә кызыксыну уяту; үзеңнең сөйләмеңше камилләштерүгә омтылу. тексттан фактик мәгълүматны аерып алу
текстны кыскарту алымнарын белү; текстның төп фикерен формалаштыру; тексттагы һәр абзацка исем бирү;бирелгән тексттан төп мәгълүматны аера белү; план төзи белү; изложение яза белү. План төзеп изложение язуны камилләштерү 23.02 66. Хаталар өстендә эш. Фразеологизмнар 1 Татар теленең байлыгын, матурлыгын аңлау; туган тел белән горурлану; сөйләмне камилләштерүгә омтылу.
тексттан фактик мәгълүматны табу;
“фразеологизм”, “тотрыклы сүзтезмә” төшенчәләренең эчтшлеген белү; аларның лексик мәгънәләрен аңлату; фразеологик әйтелмәләрне русчага тәрҗемә итү. Дәреслек белән эшли белү, фразеологик әйтелмәләрне русчага тәрҗемә итә белү 24.02 67 БСҮ Фразеологизмнарны русчага тәрҗемә итү. Татар теленең байлыгын, матурлыгын аңлау; туган тел белән горурлану; сөйләмне камилләштерүгә омтылу.
тексттан фактик мәгълүматны табу;
“фразеологизм”, “тотрыклы сүзтезмә” төшенчәләренең эчтәлеген белү; аларның лексик мәгънәләрен аңлату; фразеологик әйтелмәләрне русчага тәрҗемә итү. Биремнәрне үтәгәндә үз эшчәнле-геңне планлаштыра белү, фразеологик әйтелмәләрне сөйләмдә куллана белү 27.02 68 БСҮ Аңлатмалы диктант “Март” 1 Үзконтрольгә сәләтле булу. Үзбәягә сәләтле булу.
Сүзләрне дөрес язу; сүзләрне төркеме буенча аеру. Үз-үзеңә контроль ясау 2.03 69 Хаталар өстендә эш. Сүзгә лексик анализ ясау 1 План буенча эшләү эзлеклелеген билгеләү күнекмәсен үстерү. сүзгә лексик анализ ясау тәртибен белү; сүзгә лексик анализ (телдән, язма) ясау. Сүзгә лексик анализ ясау тәртибен белү 3.03 70 БСҮ Сүзлекләрнең төзелү принцибы 1 Сүзлекләрнең төзелү принцибын белү Сүзлекләр белән эшли белү “Лексикология” буенча белемнәрне тикшерү Татар теленең сүзлек составын кулланылу активлыгы буенча бәяли белү 9.10 71 БСҮ Сүз турында хикәя (проект төзү) 1 проект эшен башкаруга кызыксыну уяту. проект эшен башкаруга сәләтлелек; проект эшен башкарганда татар әдәби теленең нормаларын саклау һәм дөрес язу кагыйдәләрне үтәү. “лексикология” буенча белемнәрне гомумиләштерү. Дәреслек белән эшли белү, игътибарлылык һәм кызыксынучанлыкны үстерү, проектны үтәгәндә үз эшчәнлегеңне план-лаштыра белү
10.03 72. Сүзнең тамыры һәм кушымчалар 1 сөйләмне камилләштерүгә омтылу тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; телдән сөйләү барышында татар әдәби телене\ нормаларын үтәү Сүз төзелеше һәм ясалышының предметы, “тамыр”, “кушымча” төшенчәләренең эчтәлеген белү; сүздә мәгънәле кисәкләрне аера белү; тамырның сүздә төп мәгънә белдерүче кисәк булуын белү;. Термин, төшенчә, кагыйдәләрне аңлап кабул итү 13.03 73 Төрле сүз төркемнәрен ясаучы кушымчалар сөйләмне камилләштерүгә омтылу тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; телдән сөйләү барышында татар әдәби телене\ нормаларын үтәү Төрле сүз төркемнәренә сүз ясаучы кушымчалар өсти белү; ясагыч һәм мөнәсәбәт белдерә торган кушымчаларны аеру Термин, төшенчә, кагыйдәләрне аңлап кабул итү 16.03 74 Тамырдаш сүзләр 1 сөйләмне камилләштерүгә омтылу тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; телдән сөйләү барышында татар әдәби телене\ нормаларын үтәү тамырдаш сүзләрне сүзнең төрле формаларыннан аера белү; сүздә тамырны дөрес аера белү һәм тамырдаш сүзләр сайлау; Термин, төшенчә, кагыйдәләрне аңлап кабул итү 17.03 4нче чирек 75. Мөнәсәбәт белдерә торган кушымчалар 1 сөйләмне камилләштерүгә омтылу тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; телдән сөйләү барышында татар әдәби телене\ нормаларын үтәү “мөнәсәбәт белдерә торган кушымчалар” төшенчәсенең эчтәлеген белү; мөнәсәбәт белдерә торган кушымчаларның модальлек һәм бәйләгеч кушымчаларга бүленүен белү Термин, төшенчә, кагыйдәләрне аңлап кабул итү 30.03 76. Бәйләгеч кушымчалар. 1 сөйләмне камилләштерүгә омтылу. тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; башлангыч текстны телдән сөйләүгә кызыксыну булу; телдән сөйләү барышында татар әдәби теленең нормаларын үтәү. сүздә тамыр һәм кушымчаларны аера белү. Термин, төшенчә, кагыйдәләрне аңлап кабул итү 31.03 77 Модальлек кушымчалары 1 сөйләмне камилләштерүгә омтылу. тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; башлангыч текстны телдән сөйләүгә кызыксыну булу; телдән сөйләү барышында татар әдәби теленең нормаларын үтәү. “модальлек кушымчалары” төшенчәсенең эчтәлеген белү; сүзләрдә модальлек кушымчаларын аера белү. Термин, төшенчә, кагыйдәләрне аңлап кабул итү 3.04 78. Төрле сүз төркемнәрендә модальлек кушымчалары сөйләмне камилләштерүгә омтылу. тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; башлангыч текстны телдән сөйләүгә кызыксыну булу; телдән сөйләү барышында татар әдәби теленең нормаларын үтәү. исем, сыйфат, сан, фигыльләргә ялгана торган модальлек кушымчаларын белү; сүзләрдә модальлек кушымчаларын аера белү. Дәреслек, схема белән эшли белү, логик фикер йөртә белү, гому-миләштерү, нәтиҗә ясау 6.04 79 Кушымчаларның сүзгә ялгану тәртибе сөйләмне камилләштерүгә омтылу. тексттан фактик мәгълүматны аерып алу. Татар телендә кушымчаларның ялгану тәртибен белү Дәреслек, схема белән эшли белү, логик фикер йөртә белү, гому-миләштерү, нәтиҗә ясау 7.04 80. БСҮ. Изложение “Коштагы тап” (278нче күнегү буенча) Язылган текст өчен җаваплылык хисе тою; башлангыч текстны кыскартып язуга кызыксыну булу. өйрәнелгән материалны гомумиләштерү; укылган әдәби текстны кыскартып яза белү; текстны кыскартып язу барышында логик бәйләнешне саклау; дөрес язу кагыйдәләрен һәм әдәби нормаларын саклау текстны кыскарту алымнарын белү; текстның төп фикерен формалаштыру; текстка исем бирү; башлангыч текстта төп мәгълүматны аера белү; кыска текст төзи белү; кыска изложение яза белү.
Телдән сөйләм һәм язма сөйләм осталыгы, күнекмәләре булдыру 10.04 81. Хаталар өстендә эш. Сүзнең нигезе. 1 сөйләмне камилләштерүгә омтылу.
тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; башлангыч текстны телдән сөйләүгә кызыксыну булу; телдән сөйләү барышында татар әдәби теленең нормаларын үтәү. “сүзнең нигезе” төшенчәсенең эчтәлеген белү; тамыр һәм ясалма нигезле сүзләрне аера белү; Дәреслек, схема белән эшли белү, логик фикер йөртә белү, гому-миләштерү, нәтиҗә ясау 13.04 82.
Тамыр һәм ясалма сүзләр 1 сүзләрдә нигезне аера белү; бирелгән ясагыч кушымчалар белән сүзләр уйлау. Дәреслек, схема белән эшли белү, логик фикер йөртә белү, гому-миләштерү, нәтиҗә ясау 14.04 83 Сүзләрне төзелеше буенча тикшерү 1 план буенча эшләү эзлеклелеген билгели белү. сүзләрне төзелеше буенча тикшерү тәртибен белү; сүзләрне төзелеше буенча тикшерү (телдән, язма) Дәреслек белән эшли белү, танып белү активлыгын үстерү 17.04 84 БСҮ Бирелгән тема буенча сочинение язу. (“Кызыклы кич”) 1 үз текстыңны бөзүгә кызыксыну бклк; сочинение язу барышында фикерләрне төгәл итеп җиткерү өчен, сүзлек запасы һәм грамматик чараларның җитәрлек күләмдә булу. язма текстны төп үзенчәлекләрдән чыгып төзи белү; язма текст төзү барышында татар әдәби теленең нормаларын һәм дөрес язу кагыйдәләрен саклау бирелгән тема буенча сочинение язу. Фикер йөртү эле-ментлары кертеп, план төзеп изложение язуны камилләштерү 20.04 85
Хаталар өстендә эш Сүз ясалу ысуллары. 1 Татар теленең байлыгын, матурлыгын аңлау. тексттан фактик мәгълүматны аерып алу.
сүз ясалу ысуллары” төшенчәсенең эчтәлеген белү; Дәреслек белән эшли белү, танып белү активлыгын үстерү 21.04 86 Кушымча ялгау ысулы 1 Татар теленең байлыгын, матурлыгын аңлау. тексттан фактик мәгълүматны аерып алу.
“кушымча ялгау ысулы” төшенчәсенең эчтәлеген белү;
Дәреслек белән эшли белү, танып белү активлыгын үстерү 24.04 87 Ясагыч кушымчалар ялгау 1 тексттан фактик мәгълүматны аерып алу.
ясагыч кушымчалар белән ясалган сүзләрне аера белү, төрле сүз төркемнәре ясый торган кушымчалар белән яңа сүзләр ясау Дәреслек белән эшли белү, танып белү активлыгын үстерү 27.04 88 Сүз төзелеше буенча контроль изложение 1 Язылган текст өчен җаваплылык хисе тою; башлангыч текстны кыскартып язуга кызыксыну булу. өйрәнелгән материалны гомумиләштерү; укылган әдәби текстны кыскартып яза белү; текстны кыскартып язу барышында логик бәйләнешне саклау; дөрес язу кагыйдәләрен һәм әдәби нормаларын саклау текстны кыскарту алымнарын белү; текстның төп фикерен формалаштыру; текстка исем бирү; башлангыч текстта төп мәгълүматны аера белү; кыска текст төзи белү; кыска изложение яза белү.
Фикер йөртү эле-ментлары кертеп, план төзеп изложение язуны камилләштерү 28.04 89 Хаталар өстендә эш. Сүзләр кушылу ысулы 1 Татар теленең байлыгын, матурлыгын аңлау. тексттан фактик мәгълүматны аерып алу. “сүзләр кушылу ысулы”, “кушма сүзләр”, “парлы сүзләр”, “тезмә сүзләр” төшенчәләренең эчтәлеген белү; сүзләрне кушу ысулы белән ясалган сүзләрне аера белү; Дәреслек белән эшли белү, танып белү активлыгын үстерү 1.05 90. Сүзләрне кушу ысулы белән яңа сүзләр ясау 1 Татар теленең байлыгын, матурлыгын аңлау. тексттан фактик мәгълүматны аерып алу. сүзләрне кушу ысулы белән яңа сүзләр ясый белү Дәреслек белән эшли белү, танып белү активлыгын үстерү 4.05 91 Ирекле сүзтезмә. Тезмә сүз 1 Татар теленең байлыгын, матурлыгын аңлау. тексттан фактик мәгълүматны аерып алу. тезмә сүзләрнең ирекле сүзтезмәләрдән аермасын аңлау, аерырга өйрәнү. Дәреслек белән эшли белү, танып белү активлыгын үстерү 5.05 92 Сүзләрне кыскарту ысулы 1 Татар теленең байлыгын, матурлыгын аңлау. тексттан фактик мәгълүматны аерып алу. “сүзләрне кыскарту ысулы” ” төшенчәсеенең эчтәлеген белү; сүзләрне кыскарту юллары белән танышу, кыскартылган сүзләрнең ясалышын һәм язылышын истә калдыру. Дәреслек белән эшли белү, танып белү активлыгын үстерү 8.05 93 БСҮ Картина буенча контроль сочинение язу. И.Шишкин “Имәнлек” 1 Үз текстыңны төзүгә кызыксыну булу; сөйләм камиллегенә омтылу; сочинение язу барышында фикерләреңне төгәл һәм ирекле куллану өчен, грамматик чараларның һәм сүзлек запасы һәм җитәрлек булу. Визуаль мәгълүматны текстка әйләндерү; картинада тасвирланган күренешләр буенча үз фикереңне дөрес итеп белдерә алу; язма текст төзү; текста татар теленең әдәби тел нормаларын һәм дөрес язу кагыйдәләрен саклау Картинадагы пейзажны тасвирлау. Телдән сөйләм һәм язма сөйләм осталыгы, күнекмәләре булдыру 11.05 94 Белемеңне тикшер. Сүз төзелеше һәм сүз ясалышы буенча йомгаклау тесты 1 Бирелгән мәгълүматны дөрес аңлау. «Сүз төзелеше һәм сүз яса-лышы» бүлеге буенча кон-троль соруларга җавап бирү; сүзләрне төзелеше буенча тикшерү; сүзләрне ясалышы буенча аеру Дәреслек белән эшли белү, игътибарлылык һәм кызыксынучанлыкны үстерү, биремнәрне үтәгәндә үз эшчәнлегеңне планлаштыра белү Үз-үзеңә контроль ясау 12.05 11.05
95 5нче сыйныфта үткәннәрне кабатлау. Фонетика. 1 Укуга кызыксыну уяту; туган телгә хөрмәт хисе тәрбияләү. Үз фикереңне дәлилли белү; эшеңнең уңышлылыгын билгеләү.
фонетика, лексикология, сүз төзелеше һәм ясалышы буенча белемнәрне системалаштыру; төп билгеләр буенча татар теленең авазларын классификацияләү; сүздәрнең лексик мәгънәсен билгеләү; сүзләрне төзелеше буенча тикшерү. Дәреслек белән эшли белү, бирем-нәрне үтәгәндә үз эшчәнлегеңне планлаштыра белү 15.05 96 5нче сыйныфта үткәннәрне кабатлау. Лексикология 1 Кагыйдәләрне, күрсәтмәләрне истә тотып гамәлләр кылу. Уку елы
дәвамында алган
белемнәрне
гамәлдә куллану
күнекмәләрен
камилләштерә
алу. Үзләштергән белемне аңлату күнекмәсен үстерү. Дәреслек белән эшли белү, бирем-нәрне үтәгәндә үз эшчәнлегеңне планлаштыра белү 18.05 97 5нче сыйныфта үткәннәрне кабатлау. Сүз төзелеше. Уку тизлегенә нәтиҗә ясый белү Сәнгатьле уку кунекмәләре булдыру. Үзләштергән белемне аңлату күнекмәсен үстерү. Дәреслек белән эшли белү, бирем-нәрне үтәгәндә үз эшчәнлегеңне планлаштыра белү 19.05 98 5нче сыйныфта үткәннәрне кабатлау. Сүз ясалышы. 1 Гомумиләштерү, нәтиҗә ясау. Уку елы
дәвамында
алганнарын
гамәлдә куллану
күнекмәләрен
тикшерү. Үзләштергән белемне аңлату күнекмәсен үстерү. Дәреслек белән эшли белү, бирем-нәрне үтәгәндә үз эшчәнлегеңне планлаштыра белү 22.05 99. БСҮ Еллык контроль диктант “Кит” 1 Үзконтрольгә сәләтле булу. Үзбәягә сәләтле булу.
Сүзләрне дөрес язу; сүзләрне төркеме буенча аеру. Үз-үзеңә контроль ясау 25.05 100 Орфографик һәм пунктуацион хаталар өстендә эш 1 Белемнәрен
гомумиләштерү Гомумиләштерү, нәтиҗә ясау. ДЙА тестлары эшләү. бирем-нәрне үтәгәндә үз эшчәнлегеңне планлаштыра белү 26.05 101 БСҮ. “Комсыз эт” хикәясе буенча план төзү 1 Үзконтрольгә сәләтле булу. Үзбәягә сәләтле булу.
Укыган әдәби әсәрдән өзек “Комсыз эт” хикәясе буенча, хикәя һәм сорау җөмләләрне файдаланып, план төзи белү. Телдән сөйләм һәм язма сөйләм осталыгы, күнекмәләре булдыру 27.05 102 БСҮ “Татар теленең аңлатмалы сүзлеге” белән эшләү 1 Дәреслекнең 157нче битендәге иҗади биремне эшләү Җөмләләр төзү, фонетик күнегүләр эшләү, сүзлек буенча эшләү. Сүзләрне дөрес аңлату; сүзләрне төркеме буенча аеру. Дәреслек белән эшли белү, бирем-нәрне үтәгәндә үз эшчәнлегеңне планлаштыра белү 28.05 103 Гомумиләштереп кабатлау 1 Дөрес итеп уку , сүз басымын дөрес кую, сөйләм телен үстерү. Җөмләләр төзү, фонетик күнегүләр эшләү, дәреслек буенча эшләү. Ел буена үткәннәрне гомумиләштереп кабатлау
Дәреслек белән эшли белү, бирем-нәрне үтәгәндә үз эшчәнлегеңне планлаштыра белү 29.05 104 Гомумиләштереп кабатлау. Тест 1 Гомумиләштерү, нәтиҗә ясау. ДЙА тестлары эшләү. «Сүз төзелеше һәм сүз ясалышы» бүлеге буенча белемнәрне системалаш-тыру; сүзләрне төзелеше буенча тикшерү Дәреслек белән эшли белү, бирем-нәрне үтәгәндә үз эшчәнлегеңне планлаштыра белү 30.05 105 Йомгаклау дәресе 1 Гомумиләштерү, нәтиҗә ясау. ДЙА тестлары эшләү. Уку елы буенча өйрәнелгән кагыйдәләрне гамәлдә кул-ланырга өйрәнү 31.05 Кушымта 1
Эш программасына төзәтмәләр кертү бите
Сыйныф Дәрес темасы План буенча үткәрү вакыты Төзәтмәләр кертүнең
сәбәбе Төзәтмәләр кертү чаралары Фактта үткәрү вакыты
Кушымта2
Рус мәктәпләрендә укучы татар балаларының
ана теленнән белем, осталык һәм күнекмәләрен бәяләү нормалары
Укучыларның тел һәм сөйләм материалын үзләштерү дәрәҗәсен яки аларның гомуми грамоталылыгын диктант, изложение, сочинение яздырып тикшереп була.
Диктантларның күләме һәм аларны бәяләү
Диктант-укучының гомуми грамоталылыгын тикшерү өчен уздырыла торган язма эшнең бер төре. Диктантлар өйрәтү һәм контрол төрләргә бүленә.
Өйрәтү диктантын бәяләү
Өйрәтү диктантлары берничә төрле була: сүзлек диктанты, искәртмәле, аңлатмалы, сайланма, иҗади, күрмә, хәтер, ирекле диктантлар.
1. Орфографик хатасы булмаса, “5” ле куела (1 пункт. хатасы булырга мөмкин)
2. 1 орфографик, 1 пунктуацион хатасы булса, “4” ле куела.
3. 2 орфографик, 2 пунктуацион хатасы булса, “3”ле куела.
4. 5 орфографик, 4-6 пунктуацион хатасы булса, “2”ле куела.
Сүзлек диктантының күләме 5нче сыйныфта -16-20 сүз тәшкил итә.
Сүзлек диктантына әйтелеше белән язылышы туры килмәгән сүзләр, гарәп-фарсы алынмалары кертелә.
Сүзлек диктантын бәяләү:
1.Пөхтә итеп язылган, хатасы булмаган эшкә “5”ле куела;
2.1 орфографик хаталы эшкә “4”ле куела.
3.3 орфографик хаталы эшкә “3”ле куела.
4.5 орфографик хаталы эшкә “2”ле куела.
Контроль диктантның күләме һәм аларны бәяләү. 5 сыйныфта 50-55 сүз(уку елы башында),55-60 сүз ( уку елы ахырында). Грамматик биремле диктант булганда сүз саны киметелергә дә мөмкин.
1.Эш пөхтә башкарылса, хатасы булмаса “5”ле куела. (1 орф-к, 2 пункт. хата булырга мөмкин)
2.2 орф-к, 2 пункт. яки 1 орф-к, 4 пункт. хаталы эшкә “4”ле куела.
3.4 орф-к, 4 пункт. яки 3 орф-к, 6 пункт. хаталы эшкә “3”ле куела.
4.6 орф-к, 5 пункт. яки 5 орф-к, 8 пункт. хаталы эшкә “2”ле куела.
Изложениенең күләме һәм аны бәяләү.
Изложение күләме : уку елы башында сүз саны 70-110 , язма күләме – 55-70; уку елы ахырында сүз саны 110-140 сүз, язма күләме 70-85сүз.
Бәяләү: фикерләрнең логик эзлеклелегенә, эчтәлекнең тулы, дөрес бирелүенә, грамоталы итеп яза алу дәрәҗәсенә игътибар ителә. Ике төрле билге куела : беренчесе- эчтәлек, сөйләмне дөрес оештыра алуга, икенчесе- грамоталылыкка.
Тема тулысынча ачылган, эчтәлеге һәм стил бердәмлеге сакланган эшкә “5”ле куела.(1 орф., 2 пункт. яки 2 грамматик хатасы булырга мөмкин)
Текстның эчтәлеге темага нигездә туры килсә, фикерне белдерүдә зур булмаган ялгышлыклар җибәрелсә,1-2 фактик, 1-2 техник хатасы булса, 2 орф., 2-3 пункт., 1 грамматик хатасы булган эшкә “4”ле куела.
Язмада эчтәлек эзлекле бирелмәсә, стиль бердәмлеге сакланмаса, 3 фактик, 2-3 техник хатасы булса, 3 орф., 4 пункт., 2 грамматик хатасы булган эшкә “3”ле куела.
Эзлеклелек стиль бердәмлеге сакланмаса, язма эш планга туры килмәсә, фактик һәм техник хаталар күп булса, 4 орф., 5 пункт.,3 грамматик хатасы булган эшкә “2”ле куела.
Сочинениенең күләме һәм аны бәяләү.
Сочинение план нигезендә языла. Ике сәг. дәвамында сыйныфта язылган сочинениенең күләме 5 сыйныфта 0,5- 1 бит.
Бәяләү:
Язманың эчтәлеге темага тулысынча туры килсә, фактик хаталары булмаса, бай телдә, образлы итеп язылса, эшкә “5”ле куела.(1 орф. яисә 2 пункт. хата булырга мөмкин)
Язманың эчтәлеге темага, нигездә, туры килсә, хикәяләүдә зур булмаган ялгышлар җибәрелсә,1-2 фактик хата җибәрелсә, теле бай, стиль ягы камил булып, 2 орфографик, 3 пунктуацион яисә 1-2 сөйләм ялгышы “4”ле куела.
Эчтәлекне бирүдә җитди ялгышлар, хикәяләүдә эзлеклелек югалса, фактик төгәлсезлекләр булса, сүзлек байлыгы ярлы булса, 3 орф-к, 4 пункт. яисә 3-4 сөйләм хатасы булса, “3”ле куела.
Язма темага туры килмичә, план нигезендә язылмаса, текст кыска һәм бер типтагы җөмләләрдән торып, сүзләр дөрес кулланылмаса, 5 орф., 8 пункт яисә 4-6 сөйләм хатасы булса, “2”ле куела.


Татарстан Республикасы Әлмәт шәһәре “Татарстан нефтенең 70 еллыгы исемендәге 25 нче урта гомуми белем бирү мәктәбе” муниципаль бюджет гомуми белем бирү оешмасы
КАРАЛДЫ
МБ җитәкчесе
________________Л.Р.Рәхимова
МБ утырышы беркетмәсе №1
“29” август 2016ел КИЛЕШЕНДЕ
Укыту һәм тәрбия эше буенча
директор урынбасары
_________________Г.И.Сабитова
“31” август 2016ел РАСЛАНДЫ
Мәктәп директоры
______________ Р.К.Загрутдинова
“1” сентябрь 2016ел
5 нче А,Б сыйныфлары (татар төркеме) өчен татар теле буенча эш программасы
( сәгать күләме атнага 3 сәгать, елга 105 сәгать)
Төзүче: татар теле һәм әдәбияты укытучысы
Рәхимова Лилия Рәскать кызы
Әлмәт -2016
Аңлатма язуы.
5 нче сыйныф өчен "Татар теле " курсының эш программасы Федераль дәүләт белем бирү стандартларының таләпләренә туры китереп, Татарстан Республикасы Мәгариф һәм фән министрлыгы тарафыннан рөхсәт ителгән Татарстан Республикасы Мәгариф һәм Фән министрлыгы тарафыннан тәкъдим ителгән “Рус телендә Урта (тулы) гомуми белем бирү мәктәбендә татар телен укыту программасы (татар балалары өчен)”, (төзүче-авторлары: Ф.Ф. Харисов, Ч.М. Харисова. В.А. Гарипова - Казан, 2011.), Рус мәктәбендә укучы татар балаларына татар теленнән үрнәк гомуми программа. V - IX сыйныфлар, (төзүче-авторлары: Ф.Ф. Харисов, Ч.М. Харисова. Г.Р. Шакирова - Казан, 2013.) “Рус телендә төп гомуми белем бирү оешмаларында (татар телен туган тел буларак өйрәнүче укучылар белән) эшләүче укытучылар өчен методик әсбап” 5 нче сыйныф, (Р.Р. Шәмсетдинова, Г.К.Һадиева, Г.В. Һадиева тарафыннан төзелгән), Казан: “Мәгариф - Вакыт”нәш. - 2015., 5 нче сыйныф өчен Ф.Ф. Харисов, Ч.М. Харисова тарафыннан төзелгән (Казан: “Татарстан китап нәшрияте ” - 2015.) Татарстанның Мәгариф һәм фән министрлыгы тарафыннан тәкъдим ителгән дәреслеккә нигезләнеп төзелде.
Рус телендә белем бирү мәктәбенең 5нче сыйныфында укучы татар балаларына татар теле укытуның максаты:
Укучыларда ана телен өйрәнүгә кызыксыну, аның аркылы башка телләрне дә өйрәнү теләге уяту; үз милләтеңә, аның мәдәни үзенчәлекләренә, гореф-гадәтләренә, ана телеңә мәхәббәт тәрбияләү; шулар аркылы башка милләтләргә, аларның гореф-гадәтләренә, мәдәниятләренә ихтирам уяту.
Балаларда туган телгә, аның яңгырашына, сүзлек байлыгына карата кызыксыну уяту. Тел күренешләрен аңларга, эзлекле фикер йөртергә өйрәтү. Фәнни-тикшерү эшчәнлеге алып баруга мотивация тудыру, проект эшләрен башкаруны дөрес оештыру. Тел берәмлекләрен урынлы кулланып, бәйләнешле сөйләм тудыру өстендә эшләү, аралашу компетенциясе булдыру.
Бурычлары:
укучыларда, туган телгә сакчыл караш тәрбияләү;
укучыларның сөйләм эшчәнлеген һәм фикерләү сәләтен, төрле шартларда әдәби телдә дөрес аралаша белү күнекмәләрен үстерү;
татар теленең фонетик төзелеше, орфоэпик, орфографик нормалары турында белем бирү;
телнең лексик байлыгын анализлый, күрә, таба белү сәләтен, осталыгын булдыру, үстерү, сүз байлыгын арттыру;
татар теленең сүз ясалыш мөмкинлекләрен үзләштерү, гамәли кулланылышка кертү;
алынган белемне һәм осталыкны тормышта максатчан кулланырга өйрәтү;
сүзлекләр, дәреслек, өстәмә һәм белешмә әдәбият белән эш итү, уку, язу күнекмәләрен камилләштерү;
үз милләтеңә, телеңә хөрмәт белән карау, шулай ук татар теле аша башка милләт вәкилләренә, аларның рухи мирасына мәхәббәт хисе тәрбияләү.
Уку предметының укыту планында тоткан урыны
Сәгатьләр саны
Беренче чирек - 26 сәгать.
Икенче чирек - 21 сәгать
Өченче чирек - 30 сәгать
Дүртенче чирек - 28 сәгать
Барлыгы – 105 сәгать
Әлмәт шәһәре муниципаль бюджет белем бирү оешмасы “Татарстан нефтенең 70 еллыгы исемендәге 25 нче урта гомуми белем бирү мәктәбе” нең 2016-2017нче уку елына укыту планы буенча 5нче сыйныфта татар телен укытуга атнага 3 сәгать, елына 105 сәгать бирелә.
Бүлекләр һәм темалар Сәгать саны
Үрнәк
программасы
буенча Эш программасы буенча
4 нче сыйныфта үткәннәрне кабатлау 4 4
Фонетика, орфоэпия, графика, орфография 33 33
Лексикология һәм лексикография 14 14
Сүз төзелеше һәм сүз ясалышы 19 19
5 нче сыйныфта үткәннәрне кабатлау 7 7
Бәйләнешле сөйләм үстерү 28 28
Барлыгы 105 сәгать 105 сәгать
Программаның эчтәлеге
№ Эчтәлек Сәгать саны Темага караган төп төшенчәләр
Үрнәк программасы буенча Эш программасы буенча 1 4 нче сыйныфта үткәннәрне кабатлау 4 4 Лексикология буенча үткәннәрне кабатлау.
Башлангыч сыйныфларда исем, сыйфат, сан, алмашлык, фигыль буенча үткәннәрне кабатлау.
Синтаксис буенча өйрәнгәннәрне кабатлау: сүзтезмә һәм җөмлә; җөмләнең баш кисәкләре; җәенке һәм җыйнак җөмләләр; җөмләнең иярчен кисәкләреннән аергыч; җөмләнең тиңдәш кисәкләре.
2 Фонетика, орфоэпия, графика, орфография 33 33 Фонетика һәм орфоэпия турында гомуми төшенчә.
Сөйләм органнары. Авазларның ясалышы. Сөйләм аппараты.
Татар телендә сузык һәм тартык авазлар.
Татар телендә сузык авазларның әйтелеше. Сингармонизм законы: рәт һәм ирен гармониясе.
Тартык авазлар классификациясе. [къ], [к] һәм [гъ], [г] тартык авазлары. [һ] һәм [х] тартык авазлары. [w] һәм [в] тартык авазлары. [н] һәм [ц] тартык авазлары. [’] (һәмзә) тартыгы.
Тартык авазларның сөйләмдәге үзгәреше. Тартыклар чиратлашуы. Борын ассимиляциясе. Ирен ассимиляциясе.
Татар телендә иҗек. Сүзләрне юлдан-юлга күчерү. Сүз басымы. Интонация.
Графика һәм орфография. Аваз һәм хәреф төшенчәләре. Татар алфавиты.
Сузык аваз хәрефләре. О, ө, е, э хәрефләренең дөрес язылышы. Икешәр аваз кушылмасын белдергән е, ю, я, хәрефләренең дөрес язылышы.
Тартык аваз хәрефләре. ъ һәм ь хәрефләренең дөрес язылышы. В, к, г хәрефләре.
Сүзләрне кушып, сызыкча аша һәм аерып язу. Баш һәм юл хәрефләре.
Сүзләргә фонетик анализ ясау.
Кабатлау.
3 Лексикология һәм лексикография 14 14 Лексикология. Лексика һәм лексикология турында төшенчә. Сүзнең лексик мәгънәсе, аны аңлату юлларын аңлату. Аңлатмалы сүзлекләр. Сүзләрне мәгънәләре, килеп чыгышыннан һәм кулланылышы ягыннан төркемләү.
Бер һәм күп мәгънәле сүзләр.
Сүзләрнең туры һәм күчерелмә мәгънәләре.
Синоним. Антоним. Омоним.
Килеп чыгышы ягыннан татар теленең сүзлек составы. Гомумтөрки һәм алынма сүзләр. Татар сүзләренең төркемнәре.
Куллану өлкәсе буенча татар теленең сүзлек составы. Гомуми кулланылыштагы (гомумхалык) һәм кулланылышы чикләнгән (диалекталь һәм һөнәрчелек сүзләре) сүзләр.
Куллану активлыгы буенча сүзлек составы: искергән һәм тарихи сүзләр. Искергән сүзләр турында төшенчә.
Яңа сүзләр (неологизмнар).
Фразеологизмнар. Фразеологик әйтелмәләрне сөйләмдә куллану.
Сүзгә лексик анализ ясау.
4. Сүз төзелеше һәм сүз ясалышы 19 19 Сүзнең тамыры һәм кушымчалар. Сүзнең мәгънәле кисәкләргә бүленеше.
Мөнәсәбәт белдерә торган кушымчалар: модальлек һәм бәйләгеч кушымчалар. Модальлек кушымчалары. Исем, сан, сыйфат, фигыльләргә ялгана торган модальлек кушымчалары.
Сүзнең нигезе. Тамыр һәм ясалма нигезле сүзләр.
Сүзләрне төзелеше буенча тикшерү.
Сүз ясалу ысуллары. Ясагыч кушымча ялгау ысулы. Сүзгә кушымчалар ялгану тәртибе.
Сүзләрне кушу ысулы: кушма, парлы һәм тезмә сүзләр ясалу.
Сүзләрне кыскарту ысулы.
5. 5 нче сыйныфта үткәннәрне кабатлау 7 7 6. Бәйләнешле сөйләм үстерү 28 28 Төрле характердагы диктантлар язу.
Хаталар өстендә эш башкарган вакытта телдән һәм язма рәвештә анализ ясау. Мәкаләне редакцияләү.
Әдәби текстларның эчтәлеген сөйләү.
Изложение һәм сочинение язарга өйрәнү.
Бирелгән темага, рәсемгә яки планга нигезләнеп, хикәя төзеп язу.
Бирелгән текстка план төзү.
Текстларны, мәкальләрне, фразеологик әйтелмәләрне бер телдән икенче телгә тәрҗемә итү. Сүзлекләрдән файдалану.
Проектлар төзү.
Картина буенча сочинение язу (Х.Якупов «Канәфер чәчәге. Натюрморт», И. Шишкин «Имәнлек»
Барлыгы 105 сәгать 105 сәгать Барлыгы Теоретик материал Кабатлау Бәйләнешле сөйләм үстерү Шулардан: диктанат Сочинение Изложение
105 66 11 28 6(2) 4(1) 5 (2)
Белем дәрәҗәсенә таләпләр:
фонетик, сүз ясалышы һәм лексик закончалыкларны күрә белү;
сүзне катлаулы тел берәмлеге буларак бәяләүгә ирешү;
төрле тип сүзлекләрнең төзелү принципларын үзләштерү;
татар теленең сүз ясалыш ысулларын таный һәм аера белү;
укылган текстның эчтәлеген аңлау;
укылган текстка үз мөнәсәбәтләрен белдерү;
укылган текстка бәйле рәвештә телдән һәм язмача фикер белдерү;
сыйныфташлары һәм укытучы белән фикер алышу, үз фикерен дәлилли белү;
тәкъдим ителгән темага телдән һәм язмача бәйләнешле текст төзү.
Күнекмәләргә таләпләр:
Фонетика, орфоэпия, лексика, съз ясалышына караган белемнәрен тирәнәйтү:
авазларны классификацияли белү күнекмәләрен тирәнәйтү;
сүзләрне иҗекләргә бүлә белү, басым кую үзенчәлекләрен үзләштерү;
җөмләләрнең мәгънәви-интонацион үзенчәлекләрен үзләштерү юнәлешендә күнекмәләр өстендә эшләү.
сүзләргә фонетик анализ ясый белү;
сүзлек составын килеп чыгышы ягыннан бәяли белү;
сүзлек составын куллану өлкәсе һәм активлыгы буенча куллана белү;
сүзлекләр белән эшли белү;
татарчадан русчага һәм русчадан татарчага тәрҗемә итү күнекмәләре булдыру;
яңа сүзләр ясау күнекмәләрен үзләштерү.
Телдән һәм язма сөйләм осталыгы һәм күнекмәләре булдыру:
җөмләләр төзергә өйрәтү, бәйләнешле сөйләм үстерү өстендә, сөйләм күнекмәләрен барлыкка китерү юнәлешендә эшләү;
план нигезендә кечкенә хикәя төзи белү;
репликага нигезләнеп, логик бәйләнешле диалог төзи белү;
дөрес уку һәм язу күнекмәләре булдыру, тасвирлама, хикәяләү, фикер йөртүне активлаштыруга этәргеч булырлык текстлар төзү күнекмәләрен ныгыту;
сочинение, изложение язарга өйрәнү;
укучыларда татар мәдәниятенә караган мәгълүматларны үстерүгә ирешү;
картина буенча сочинение язу күнекмәләре булдыру;
проектлар төзү күнекмәләрен ныгыту.
Уку фәненең уку планында тоткан урыны
Укыту-тәрбия эше рус телендә алып барыла торган мәктәпләрдә татар балаларына татар телен өйрәтү үз телләрен өйрәнүгә кызыксыну, омтылыш уяту, мәхәббәт хисләре тәрбияләүдә әһәмиятле роль уйный.
Укытуның көтелгән нәтиҗәләре. Шәхескә кагылышлы нәтиҗәләр:
шәхеснең әхлакый-рухи сыйфатларын камилләштерү:
милли горурлык, гражданлык хисләре формалаштыру;
әхлак нормаларын, җәмгыятьтә яшәү кагыйдәләрен үзләштерү;
күршеңә ярдәм итүдә танып-белү инициативасы күрсәтү;
үз алдыңа максат кую, аңа ирешү юлларын эзләү;
уңышларыңа яки уңышсызлыкларыңа, аларның сәбәпләренә дөрес бәя бирү;
- индивидуаль эшчәнлек стилен формалаштыру:
төрле мәгълүмат чараларын (сүзлекләр, Интернет ресурслар һ.б.) танып-белү һәм аралашу вакытында куллану;
актив, мөстәкыйль, иҗади фикер йөртүче, фәнни-тикшеренү эшчәнлеген башкара алырлык шәхес буларак формалашуны дәвам итү;
үзең алган белем күнекмәләрен тормышның төрле шартларында куллана белергә өйрәнү.
Метапредмет нәтиҗәләр Танып-белү гамәлләре:
танып-белү юнәлешендәге максатларны билгеләү;
укучының үз эшчәнлеген мөстәкыйль рәвештә оештыра
белүе, бәяләве, үзенең кызыксынучанлык өлкәсен билгеләве;
мөстәкыйль рәвештә теманы, куелган проблеманы ача белү, фикер йөртү;
уку мәсьәләсе тирәсендә логик фикерләү;
фикерләүдә логик чылбыр төзү;
тема тирәсендәге төп билгеләрне аерып алу нигезендә кагыйдә формалаштыру;
төрле мәгълүмат чаралары белән эшли, кирәкле мәгълүматны таба, анализлый һәм үз эшчәнлегендә куллана белү;
фонетик анализ ясау күнекмәләре булдыру;
сүз ясалыш ысулларыннан файдаланып сүзләр ясый белү , сөйләм эшчәнлегендә алардан дөрес һәм урынлы файдалана белү;
телне әдәбият, рәсем һәм музыка сәнгате белән бәйләп, сүз сәнгатенең кыйммәтен күрсәтү, матурлыкны танырга өйрәтү;
тел берәмлекләренең әдәби әсәр тудырудагы ролен билгеләү;
татарчадан русчага, русчадан татарчага тәрҗемә итү юлы аша фразеологик берәмлекләрнең эчтәлегендәге фәлсәфәне үзләштерү.
Коммуникатив УУГ
тыңлый белү;
диалог төзүдә һәм коллектив фикер алышуда катнашу;
сыйныфташлары һәм укытучы белән уку эшчәнлеген оештыруда хезмәттәшлек итү;
төрле фикерләрне исәпкә алып эш итү;
үз фикерен дәлилли белү, тормыштан мисаллар китерү;
төрле җавапларны тыңлау, чагыштыру, нәтиҗә ясау;
үз фикерен тулы һәм төгәл итеп әйтә белү;
күмәк эш вакытында уртак фикергә килү;
мәгълүмат туплауда үзара хезмәттәшлек итүдә инициативасы күрсәтү;
укылган текстлар буенча сораулар бирә алу;
бирелгән текстларның дәвамын үзлектән сөйләп карау,фикер әйтү автор фикере белән чагыштыру;
үз эшен контрольдә тоту, сыйныфташларына ярдәм итү;
коммуникатив күнекмәләрнең кеше тормышындагы ролен билгеләү;
үз фикерләрен телдән һәм язмача җиткерә белү;
башкаларны тыңлый, киңәш бирә белү;
сыйныфташлары каршында төрле темаларга, башкарылган проектлар буенча чыгыш ясау;
иптәшенең гамәлләрен бәяләү, күрше белән хезмәттәшлек итү.
Регулятив УУГ:
дәреснең проблемасын (тема) һәм максатларын мөстәкыйль формалаштыру;
проблеманы аңлап гипотеза чыгару, үз фикереңне дәлилләр китереп раслый белү, телдән (диалогик, монологик) һәм язма сөйләмдә сәбәп-нәтиҗә бәйләнешен аерып алу, нәтиҗәләрне формалаштыру;
максатка ирешү юлларын билгеләү;
үз эшчәнлегеңнең нәтиҗәле булуына ирешү, үз эшчәнлегеңне контрольгә алу;
укытучы белән бергәләп, үз эшен, иптәшләренең җавапларын бәяләү;
кагыйдә, күрсәтмәләрне истә тоту һәм аларга ияреп гамәлләр кылу;
эшләнгән эшкә бәя бирү, сыйфатын һәм дәрәҗәсен билгеләү.
Предмет нәтиҗәләр:
фонетик, сүз төзелеше һәм лексик берәмлекләр белән эш итүне ныгыту;
исем, орфоэпик һәм орфографик кагыйдәрне үзләштерү, гамәли куллана белү;
сүзнең лексик мәгънәсен билгели һәм сөйләмдә урынлы куллана белү;
тел материалы белән логик фикерләүне сорый торган эш төрләрен башкару;
телнең сүзлек составын куллану өлкәсе, активлыгыннан чыгып урынлы файдалану;
сүзләрнең төзелешен һәм ясалышын тикшерү;
бирелгән темаларга, тормыштан алган фикер-карашларга, хис-кичерешләргә нигезләнеп, кечкенә хикәяләр язу;
укучыларны иҗади эшчәнлеккә тарту, проект эшләре белән кызыксындыру.
Укытуның материаль-техник һәм мәгълүмати тәэмин ителешебелем һәм тәрбия бирү өчен барлык шартлар да тудырылган, санитария һәм янгыннан саклану нормаларына туры килгән уку бинасы булу;
әдәбиятны өйрәнү өчен җитәрлек күләмдә дәреслекләр һәм өстәмә методик ярдәмлекләр белән тәэмин ителгән китапханә;
электрон китапханә, башка электрон ресурслар, татарча сайтлардан куллану мөмкинлеге булган компьютер классы;
лингафон кабинеты;
электрон һәм басма күрсәтмә әсбаплар, дәреслекләр;
мультимедиа укыту программалары, компьютер программалары;
укучыларының белемнәрен тикшерү программалары;
төрле типтагы сүзлекләр, энциклопедияләр;
белешмә материаллар;
балалар өчен чыгарылган газета һәм журналлар;
интерактив тикшерү программалары;
татар сайтлары (belem.ru; tatarile.org.com).
Календарь-тематик план
№ Дәрес темасы Сәгать
саны Көтелгән нәтиҗәләр Укучылар эшчәнлеге төрләре Үткәрү вакыты
План
5б Факт

предмет метапредмет Шәхескә кагылышлы 1. 4 нче сыйныфта үткәннәрне кабатлау
1. БСҮ Дәреслек белән танышабыз
1 Дәреслек белән танышу барышында уку төрләрен (танышу һәм өйрәнү характерында) куллану; тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; төркемнәрдә эшләү. Туган телнең кеше һәм җәмгыять тормышындагы әһәмиятен, ролен аңлау; текстның темасын билгеләү, тезисны аңлата белү. Татар теленең байлыгын, матурлыгын тоярга өйрәнү; туган телне өйрәнүнең әһәмиятен аңлау;үзеңне тыңлаучы күзлегеннән анализлау. Дәреслек, сүзлек белән эш итү. Фонетика, морфология, сүз төзелеше, сүз ясалышы, лексикология, синтаксисны искә төшерү. 1.09 2. Сүз төркеме буларак исем. 1 Җөмләдә исем сүз төркемен дөрес язу һәм сөйләмдә дөрес куллану.
Төшенчә, термин, кагыйдә, закончалыкларны аңлап кабул итү күнекмәсе булдыру. Исем сүз төркеме буенча үткәннәрне кабатлау. Телнең тормыштагы роле, телне саклауның әһәмияте, әдәби тел нормаларын саклау турында әңгәмә. 2.09 3 Фигыль сүз төркеме. 1 Фигыль сүз төркемен кабатлау Җөмләдә фигыль сүз төркемен дөрес язу һәм сөйләмдә дөрес куллану.
фигыль буенча үткәннәрне кабатлау. Логик фикер йөртү, гомумиләштерү, системалаштыру, нәтиҗә ясау 5.09 4 Сыйфат, сан, алмашлык сүз төркемнәре. 1 Сыйфат, сан, алмашлык сүз төркемнәрен кабатлау алмашлык, сан, сыйфат сүз төркемнәрен дөрес язу һәм сөйләмдә дөрес куллану. Исем, сыйфат, сан, алмашлык, фигыль сүз төркемнәрен белү; бирелгән сүз төркемнәренә караган сораулар һәм билгеләрне аерып чыгару; сүзләрне төркемнәре буенча аера белү.. Логик фикер йөртү, гомумиләштерү, системалаштыру, нәтиҗә ясау 8.09 5 Сүзтезмә. Җөмлә кисәкләре 1 Ияртүче һәм иярүче сүзләр. Сүзтезмәләрдә иярүче һәм ияртүче сүзләрне билгеләү. Җөмләнең баш һәм иярчен кисәкләре. Тиңдәш кисәкләр; эндәш сүзләр.
Күмәк танып белү эшчәнлегендә актив катнашу.
Логик фикер йөртү, гомумиләштерү, системалаштыру, нәтиҗә ясау 9.09 6 БСҮ.Төрле җөмлә кисәкләрен файдаланып "Туган тел" турында сөйләшү 1 Мөстәкыйль фикер йөртү. Сөйләм телен баету
Бирелгән тема буенча иҗади фикер йөртергә өйрәтү. Әңгәмә, рәсемнәр буенча сорау-җавап
Лексиканы үзләштерү, сорауларга төгәл, дөрес җавап бирү Логик фикер йөртү, гомумиләштерү, системалаштыру, нәтиҗә ясау 12.09 7. БСҮ. Кереш диктант “Күңел күзе”
1 Үзконтрольгә сәләтле булу. Үзбәягә сәләтле булу.
Сүзләрне дөрес язу; сүзләрне төркеме буенча аеру. Үз-үзеңә контроль ясау 15.09 8. Хаталар өстендә эш. БСҮ.Мәкальне редакцияләү 1 Текстның темасын һәм төп фикерен билгеләү; төп фикердән һәм терәк сораулардан чыгып, текстны редакцияли белү. тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; төркемнәрдә эшләү; үз фикереңне төгәл һәм ирекле җиткерә белү. Татар теленең байлыгын, матурлыгын тоярга өйрәнү; сөйләмне камилләштерүгә омтылу.

Логик фикер йөртү, гомумиләштерү, системалаштыру, нәтиҗә ясау 16.09 2.Фонетика, орфоэпия, графика, орфография 9. Фонетика һәм орфоэпия турында гомуми төшенчә 1 Сорауларга җавап бирә белү. Тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; төркемнәрдә эшләү; язмадагы мәгълүматның (текстның төп фикерен) дөрес аңлау Татар теленең эстетик кыйммәтен аңлау; сөйләмнең сәнгатьлелеген тою.
Фонетиканың өйрәнү предметын белү; тел белеменең фонетика һәм орфоэпиясе турында төшенчә бирә беоү; сөйләмнең авазлардан торуынһәм сөйләм авазларының сүзнең мәгънәсен аеруда катнашуын белү; язуда авазларның хәрефләр белән белдерелүен белү; авазлар һәм хәрефлзр турында аңлата белү; транскрипцияне, аның билгеләрен белү;
сүзләрне аваз һәм хәрефләргә таркатып язя белү. Төшенчә, термин, кагыйдәләрне аңлап кабул итү, эзләнү таләп итә торган мәсьәләләрне чишү юлларын үзләштерү 19.09 10. Сөйләм органнары. Авазларның ясалышы 1 Телне өйрәнүгә кызыксыну уяту;үзеңнең сөйләмеңше камилләштерүгә омтылу; бирелгән текстның эчтәлеген язуга кызыксындыру.
Тексттан фактик мәгълүматны аерып алу. Сөйләм процессында катнаша торган сөйләм органнарын белү; сөйләм авазларының ясалышын, авазлар ясалганда, сөйләм органнарының ничек катнашуын белү; сузык һәм тартык авазларны әйткәндә, тавыш ярыларының хезмәтен аңлата алу; телнең авазлар ясауда катнашуын аңлата белү; сузык авазларның шаудан, тартык авазларның тавыш һәм шаудан яки шаудан гына торуын аңлата белү; текстның төп фикерен формалаштыру; текстка исем бирү, текстка карата биргән сорауларга җавап бирә белү. Логик фикер йөртү, анализ, гому-миләштерү, нәтиҗә ясау, тексттан мәгълүмат алу техникасын камилләштерү 22.09 11 Сузык һәм тартык авазлар 1 Теллне өйрәнүгә кызыксыну уяту; үзеңнең сөйләмеңше камилләштерүгә омтылу.
тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; үзеңнең сөйләмеңне камилләштерүгә омтылу Хәзерге татар әдәби телендә сузык һәм тартык авазларның санын бел; текстка исем бирү, текстка исем бирү, текстка карата биргән сорауларга җавап бирә белү. Схема буенча логик фикер йөртү, нәтиҗә ясау, тәрҗемә итү 23.09 12 Сузык авазлар.
1 Татар теленең байлыгын, матурлыгын аңлау; телне өйрәнүгә кызыксыну уяту; сөйләмеңне камилләштерүгә омтылу; план буенча хикәя төзеп язу эзлеклелеген билгели белү тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; орфографик сүзлекчәне куллану, үзеңнең сөйләмеңне камилләштерүгә омтылу; тексттагы мәгълүматны төркемли белү Татар телендәге сузык авазлар, нечкә һәм калын сузыклар, кыска һәм озын сузыкларны аерып әйтә белү сүзләргә кушымчалар ялгану үзенчәлекләрен аңлата белү; иреннәрнең хәрәкәтенә карап, сузыкларның иренләшкән-иренләшмәгән булуын аера белү; татар телендә беренче иҗектә [а]авазы [о] төсмере белән әйтелүен һәм бу әйтелешнең әдәби тел әйтелеше булуын, ә рус телендәге [а] авазының ачык әйтелүен мисаллар белән дәлилли белү Тексттан мәгълүмат алу техникасын камилләштерү,нәтиҗә ясау, те-мин, кагыйдә, закончалыкларны аңлап кабул итү 26.09 13 Сузык авазларның төзелеше 1 Татар теленең байлыгын, матурлыгын аңлау; телне өйрәнүгә кызыксыну уяту; сөйләмеңне камилләштерүгә омтылу; план буенча хикәя төзеп язу эзлеклелеген билгели белү тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; орфографик сүзлекчәне куллану, үзеңнең сөйләмеңне камилләштерүгә омтылу; тексттагы мәгълүматны төркемли белү [о], [ы], [э] һәм[о],[ы], [э] авзларының ясалышындагы һәм әйтелешендәге аерманы төшенү; Схема буенча логик фикер йөртү, нәтиҗә ясау, текст-тан мәгълүмат алу техникасын камил-ләштерү, нәтиҗә ясау, термин, кагыйдә, законча-лыкларны аңлап кабул итү 29.09 14 Сингорманизм законы. 1 Татар теленең байлыгын, матурлыгын аңлау; телне өйрәнүгә кызыксыну уяту; сөйләмеңне камилләштерүгә омтылу; план буенча хикәя төзеп язу эзлеклелеген билгели белү тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; орфографик сүзлекчәне куллану, үзеңнең сөйләмеңне камилләштерүгә омтылу; тексттагы мәгълүматны төркемли белү сузыкларның калынлыкта-нечкәлектә ярашулары – сингорманизм законы турында төшенчә бирә белү; рәт гармониясе һәм рәт гармониясе сакланмаган очракларны аңлата белү; Тексттан мәгълүмат алу техникасын камилләштерү, нәтиҗә ясау, термин, кагыйдә, законча-лыкларны аңлап кабул итү, татар теле һәм рус теле авазларының аермалы якларын таба белү 30.09 15 Ирен гармониясе 1 Татар теленең байлыгын, матурлыгын аңлау; телне өйрәнүгә кызыксыну уяту; сөйләмеңне камилләштерүгә омтылу; план буенча хикәя төзеп язу эзлеклелеген билгели белү тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; орфографик сүзлекчәне куллану, үзеңнең сөйләмеңне камилләштерүгә омтылу; тексттагы мәгълүматны төркемли белү ирен гармониясен аңлата белү, аның язылышта чагылыш тапмавын төшендерә белү; текстның төп фикерен формалаштыру; текстка исем бирү, текстка карата бирелгән сорауларга җавап бирә белү; планга нигезләнеп , хикәя яза белү; рәсемгә карап ирен гармониясенә буйсынган сүзләрне кертеп, хикәя төзи белү; сузык авазларга характеристика бирә белү һәм фонетик пропорцияләрне чишә белү. Тексттан мәгълүмат алу техникасын камилләштерү, нәтиҗә ясау, термин, кагыйдә, законча-лыкларны аңлап кабул итү, татар теле һәм рус теле авазларының аермалы якларын таба белү 3.10 16 БСҮ Диктант “Ләкләк” 1 Үзконтрольгә сәләтле булу. Үзбәягә сәләтле булу.
Сүзләрне дөрес язу; сүзләрне төркеме буенча аеру. Үз-үзеңә контроль ясау 6.10 17 Хаталар өстендә эш. Тартык авазлар. 1 Теллне өйрәнүгә кызыксыну уяту; үзеңнең сөйләмеңше камилләштерүгә омтылу.
тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; үзеңнең сөйләмеңне камилләштерүгә омтылу; тексттагы мәгълүматны төркемли белү. Яңгырау һәм саңгырау тартыклар, парлы яңгырау һәм парлы саңгырау тартыкларны белү; парсыз яңгырау һәм саңгырау тартыкларны белү; сүздә яңгырау һәм саңгырау тартыкларне аера белү Схема буенча логик фикер йөртү, нәтиҗә ясау 7.10 18 Тартык авазларның әйтелеше Теллне өйрәнүгә кызыксыну уяту; үзеңнең сөйләмеңше камилләштерүгә омтылу. тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; үзеңнең сөйләмеңне камилләштерүгә омтылу; тексттагы мәгълүматны төркемли белү. тартык авазларның саңгырау яки яңгырау булуын тәҗрибә үткәреп, аңлатып бирә белү; тел шомарткычларны дөрес, тиз һәм ачык итеп әйтә белү, авазларны дөрес әйтүдә тел шомарткычларның әһәмиятен аңлата белү; татар һәм рус телендә тартыкларның калын яки нечкә әйтелүе нәрсәгә нигезләнгән булуын аңлата белү Текст нигезендә тәҗрибә үткәрү, татар теле һәм рус теле тартык авазла-рын чагыштыра белү 13.10 19 Тартык авазларның сөйләмдәге үзгәреше Теллне өйрәнүгә кызыксыну уяту; үзеңнең сөйләмеңше камилләштерүгә омтылу. тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; үзеңнең сөйләмеңне камилләштерүгә омтылу; тексттагы мәгълүматны төркемли белү. үпкәдән килә торган һаваның тоткарлану урынына бәйле тартыкларның ясалу урыны буенча төркемнәрен, шул төркемнәргә нинди авазлар керүен әйтә белү; авыз һәм борын тартыкларын аера белү. Тексттан мәгълүмат алу техникасын камилләштерү, нәтиҗә ясау, термин, кагыйдә, законча-лыкларны аңлап кабул итү, татар теле һәм рус теле авазларының аермалы якларын таба белү 14.10 20 [къ] һәм [к], [гъ] һәм [г] тартык авазлары 1 Теллне өйрәнүгә кызыксыну уяту; үзеңнең сөйләмеңше камилләштерүгә омтылу. тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; үзеңнең сөйләмеңне камилләштерүгә омтылу; тексттагы мәгълүматны төркемли белү. [къ] һәм [к], [гъ] һәм [г] авазларының мөстәкыйль аваз булуына һәм аларның ясалыш үзенчәлекләренә төшенү; кече тел [къ] , [гъ] авазлары кергән сүзләрне дөрес әйтү; рус теленнән алынган сүзләрдә [к] авазының әйтелеш үзенчәлекләрен аңлата белү; татар һәм рус сүзләрендәге тартыклар чиратлашуын мисаллар ярдәмендә аңлата белү; тексттагы, күнегүләрдәге сүзләрдән кече тел һәм тел арты тартыклары кергән сүзләрне аерып әйтә белү. Тексттан мәгълүмат алу техникасын камилләштерү, нәтиҗә ясау, термин, кагыйдә, законча-лыкларны аңлап кабул итү, татар теле һәм рус теле авазларының аермалы якларын таба белү 17.10 21 [һ] һәм [х] тартык авазлары
1 Теллне өйрәнүгә кызыксыну уяту; үзеңнең сөйләмеңше камилләштерүгә омтылу. тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; үзеңнең сөйләмеңне камилләштерүгә омтылу йоткылык тартыгы [һ], кече тел тартыгы [х] авазларының мөстәкыйль аваз булуына һәм аларның ясалыш үзенчәлекләренә төшенү; бу авазлар кергән сүзләрне дөрес итеп әйтә белү; [һ], [х] авазлары кергән сүзләрнең язылышын хәтердә калдыру. Тексттан мәгълүмат алу техникасын камилләштерү, нәтиҗә ясау, термин, кагыйдә, законча-лыкларны аңлап кабул итү, татар теле һәм рус теле авазларының аермалы якларын таба белү 20.10 22 [w] һәм [в] тартык авазлары 1 Теллне өйрәнүгә кызыксыну уяту; үзеңнең сөйләмеңше камилләштерүгә омтылу.тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; үзеңнең сөйләмеңне камилләштерүгә омтылу. тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; үзеңнең сөйләмеңне камилләштерүгә омтылу Ирен-ирен [w], ирен-теш [в] авазларының аваз булуына һәм аларның ясалыш үзенчәлекләренә төшенү; [w], [в] авазлары кергән сүзләрне дөрес әйтү; [в] авазының алынма сүзләрдә генә булуын белү; -ау, -әү кушымчасына беткән сүзләргә тартым кушымчасы ялганганда, тартым кушымчасы алдыннан ирен-ирен [w] авазы әйтелүен, ә язуда в хәрефе күрсәтелүен мисаллар ялдәмендә аңлата белү; Дәреслек, схема, текст белән эш итә белү, танып белү активлыгын үстерү, эзләнү таләп итә торган мәсьәләләрне үзләштерү, кагыйдә, закончалыкларны аңлап кабул итү, текстны русчадан та-тарчага тәрҗемә итүне камилләштерү 21.10 23 [w] һәм [в] тартык авазлары кергән сүзләргә транскрипция ясау Теллне өйрәнүгә кызыксыну уяту; үзеңнең сөйләмеңше камилләштерүгә омтылу. М. тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; үзеңнең сөйләмеңне камилләштерүгә омтылу. тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; үзеңнең сөйләмеңне камилләштерүгә омтылу бу авазлар кергән сүзләргә дөрес транскрипция ясый белү. Рус телендәге текстны татарчага тәрҗемә итеп сөйләү. Дәреслек, сүзлекчә, схема, текст белән эш итә белү, танып белү активлыгын үстерү, 24.10 24 [н] һәм [ң] тартык авазлары 1 Теллне өйрәнүгә кызыксыну уяту; үзеңнең сөйләмеңше камилләштерүгә омтылу. М. тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; орфографик сүзлекне куллану; үзеңнең сөйләмеңне камилләштерүгә омтылу. [н], [ң] авазларының ясалыш үзенчәлекләренә төшенү һәм аларны дөрес уку, язу. [ң] авазының сүз башында килмәвен белү; борын ассимиляциясен белү һәм тексттан борын ассимиляциясенә мисаллар таба белү; Дәреслек, сүзлекчә, схема, текст белән эш итә белү, танып белү активлыгын үстерү, 25.10 25 Ирен ассимиляциясе. 1 Теллне өйрәнүгә кызыксыну уяту; үзеңнең сөйләмеңше камилләштерүгә омтылу. М. тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; орфографик сүзлекне куллану; үзеңнең сөйләмеңне камилләштерүгә омтылу. [н] авазы, [къ] , [к], [гъ] ,[г] авазлары алдыннан килгәндә, [ң] булып укылуын аңлата белү; ирен ассимиляциясен белү. Схема белән эш итә белү, танып белү ак-тивлыгын үстерү, 27.10 26 [‘] (һәмзә) тартыгы Теллне өйрәнүгә кызыксыну уяту; үзеңнең сөйләмеңше камилләштерүгә омтылу; сөйләмдә аерым сүзләрнең дөрес әйтелешен булдырырга омтылу. тексттан фактик мәгълүматны аерып алу [‘] (һәмзә) тартыгының ясалыш үзенчәлекләренә төшенү; бугаз тартыгының язуда э,ъ,ь хәрефләре белән язылуын аңлата белү. Схема белән эш итә белү, танып белү ак-тивлыгын үстерү, 28/10 2нче чирек 27 БСҮ Контроль изложение (120 нче күнегү) Татарстан- минем республикам” 1 Бирелгән текстның эчтәлеген язуга кызыксыну уяту.
Укылган әдәби текстны язма формада күрсәтә алу; башлангыч текстның темасыннан чыгып, логик бәйләнешне саклый алу; текстны язганда, татар теленең дөрес язу кагыйдәләрен һәм әдәби нормаларын саклау. Предметны тасвирлаганда, детальләрнең ролен белү; башлангыч текстның планын төзи белү; әдәби текстның эчтәлеген сөйләгәндә, структурасын саклау; үз текстыңны төзи белү. План төзеп изложение язуны камилләштерү 10.11 28 Хаталар өстендә эш. Иҗек турында төшенчә. 1 Теллне өйрәнүгә кызыксыну уяту; үзеңнең сөйләмеңше камилләштерүгә омтылу.
тексттан фактик мәгълүматны аерып алу Иҗеккә билгеләмә бирә белү; ачык һәм ябык иҗекләр турында белү;; текстның төп фикерен формалаштыру Татар теле һәм рус теле иҗекләрен чагыштыра белү 11.11 29 Иҗек калыплары 1 Теллне өйрәнүгә кызыксыну уяту; үзеңнең сөйләмеңше камилләштерүгә омтылу. тексттан фактик мәгълүматны аерып алу татар телендәге иҗек калыплары, рус теленнән кергән иҗек калыплары турында белү; сүзләрне иҗекләргә аерып язу һәм аларның ачык иҗек яки ябык иҗек булуын билгели белү Сүзләрне иҗекләргә аерып язу һәм аларның ачык иҗек яки ябык иҗек булуын билгели белү 14.11 30 БСҮ “Минем әнием – иң матур әни” дигән темага сөйләшү 1 Теллне өйрәнүгә кызыксыну уяту; үзеңнең сөйләмеңше камилләштерүгә омтылу. тексттан фактик мәгълүматны аерып алу текстка исем бирү; бирелгән текстны аера белү һәм кечкенә хикәя төзеп яза белү. Проблеманы тирән-тен өйрәнү макса-тыннан өлешчә эзләнү, мөстәкыйль эшчәнлекне оешты-ру, план төзеп сочинение язуны камилләштерү 17.11 31 Сүзләрне юлдан-юлга күчерү. 1 Теллне өйрәнүгә кызыксыну уяту; үзеңнең сөйләмеңше камилләштерүгә омтылу.
тексттан фактик мәгълүматны аерып алу Сүзләрне юлдан-юлга күчерү кагыйдәләрен белү; тексттагы сүзләрне, юлдан-юлга күчерерлек итеп, иҗекләргә таркатып яза белү; иҗек калыпларына туры килә торган сүзләр уйлап, аларны юлдан-юлга күчерерлек итеп, иҗекләргә таркатып яза белү; Дәреслек белән эш итә белү, бирем-нәрне үтәгәндә үз эшчәнлегеңне планлаштыра белү 18.11 32 БСҮ “Песнәк” дигән темага изложение язу 1 Теллне өйрәнүгә кызыксыну уяту; үзеңнең сөйләмеңше камилләштерүгә омтылу. тексттан фактик мәгълүматны аерып алу текстны кыскарту алымнарын белү; текстның төп фикерен формалаштыру; тексттагы һәр абзацка исем бирү;бирелгән тексттан төп мәгълүматны аера белү; план төзи белү; изложение яза белү. Дәреслек белән эш итә белү, биремнәрне үтәгәндә үз эшчәнлегеңне планлаштыра белү, план төзеп изло-жение язуны камил-ләштерү 21.11 33 Хаталар өстендә эш. Татар телендә басым 1 Теллне өйрәнүгә кызыксыну уяту; үзеңнең сөйләмеңше камилләштерүгә омтылу. тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; тексттагы мәгълүматны төркемнәргә дөрес урнаштыру. татар телендә басымның соңгы иҗеккә төшүен белү; сүзгә кушымча ялганганда, басымның соңгы иҗеккә күчә баруын аңлата белү; татар телендәге басымның, рус теле белән чагыштырганда, мәгънәгә тәэсире көчле булмавын аңлата белү; татар телендәге сүз басымының соңгы иҗеккә төшмәгән очракларын белү; тексттан сүзнең басымы соңгы иҗеккә төшмәгән очракларын таба белү; Татар сүзләренең басымын куя белү, танып белү активлыгын арттыру, игътибарлылык һәм кызыксынучанлык-ны арттыру 24.11 34 Алынма сүзләрдә басым 1 Теллне өйрәнүгә кызыксыну уяту; үзеңнең сөйләмеңше камилләштерүгә омтылу. тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; тексттагы мәгълүматны төркемнәргә дөрес урнаштыру. татар теленә, рус теленнән һәм рус теле аша башка телләрдән кергән сүзләрдә,басымның шул телдәгечә куелуын белү; басымсыз [ы] , [э] сузык авазларының сөйләмдә кыскаруын мисаллар ярдәмендә аңлата белү. Татар һәм рус сүзләренең басымын куя белү, танып белү активлыгын артты-ру, игътибарлылык һәм кызыксынучан-лыкны арттыру 25.11 35 Интонация 1 Теллне өйрәнүгә кызыксыну уяту; үзеңнең сөйләмеңше камилләштерүгә омтылу. тексттан фактик мәгълүматны аерып алу. максаты буенча җөмлә төрләрен белү; интонация турында белү; җөмләләрне әйткәндә, тавышның төрлечә хәрәкәтенә карап, җөмлә төрләрен аера белү. Дәреслек белән эш итә белү, танып белү активлыгын арттыру 28.11 36 БСҮ Диктант “Туган ил кайдан башлана?” 1 Үзконтрольгә сәләтле булу. Үзбәягә сәләтле булу.
Сүзләрне дөрес язу; сүзләрне төркеме буенча аеру. Үз-үзеңә контроль ясау 1.12 37 Хаталар өстендә эш Графика һәм орфография 1 Теллне өйрәнүгә кызыксыну уяту; үзеңнең сөйләмеңне камилләштерүгә омтылу. тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; чит сөйләмне бәяләү.
Тел белеменең графика һәм орфография бүлекләре турында төшенчә бирә белү.
Дәреслек белән эш итә белү, термин, кагыйдәне аңлап кабул итү 2.12 38 Татар теле алфавиты 1 Теллне өйрәнүгә кызыксыну уяту. тексттан фактик мәгълүматны аерып алу.
алфавитның билгеле бер тәртиптә урнашкан барлык хәрефләр җыелмасы булуын белү;
Дәреслек белән эш итә белү, сүзләргә транскрипция ясау-ны камилләштерү 5.12 39 Татарларда язу тарихы Теллне өйрәнүгә кызыксыну уяту. тексттан фактик мәгълүматны аерып алу. татарларда язу тарихын белү; алфавитны төгәл белү; тартык аваз хәрефләренең исемнәрен дөрес итеп әйтә белү; бер үк хәрефтән башланган сүзләрне алфавит тәртибендә яза белү; рус телендәге текстны татар теленә тәрҗемә итә белү. Танып белү актив-лыгын үстерү, эзләнү таләп итә торган мәсьәлә-ләрне үзләштерү, текстны русчадан татарчага тәрҗемә итүне камилләш-терү 8.12 40 Сузык аваз хәрефләре 1 Теллне өйрәнүгә кызыксыну уяту; үзеңнең сөйләмеңше камилләштерүгә омтылу.
тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; орфографик сүзлекне куллану. Сузык аваз хәрефләрен белү; бер генә авазга билге булган хәрефләрне белү; Дәреслек, схема, текст белән эш итә белү, сүзләргә тран-скрипция ясауны камилләштерү 9.12 41 ике авазга билге булган о, ы, е хәрефләре Теллне өйрәнүгә кызыксыну уяту; үзеңнең сөйләмеңше камилләштерүгә омтылу.
тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; орфографик сүзлекне куллану. ике авазга билге булган о, ы, е хәрефләре, һәркайсы икешәр аваз җыелмасын белдергән е, ю, я хәрефләренең нинди авазларга билге булуларын, кулланылыш үзенчәлекләрен белү; алынма сүзләрдә е,е,ю,я хәрефләренең үзенчәлеген аңлата белү; сүздә [й] һәм [о], [ө ] авазларының аерым хәрефләр белән күрсәтелүен белү о, ө хәрефләренең язылышын белү. Дәреслек, сүзлекчә, схема, текст белән эш итә белү, танып белү активлыгын үстерү, сүзләргә транскрипция ясау-ны камилләштерү 15.12 42 БСҮ Рәсем буенча хикәя төзү 1 Үзконтрольгә сәләтле булу. Үзбәягә сәләтле булу.
Сүзләрне дөрес язу; сүзләрне төркеме буенча аеру. Картина буенча телдән сөйләм һәм язма сөйләм осталыгы, күнекмәләре булдыру 16.12 43 Тартык аваз хәрефләре 1 Теллне өйрәнүгә кызыксыну уяту; үзеңнең сөйләмеңше камилләштерүгә омтылу. тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; орфографик сүзлекчәне куллану; тексттагы мәгълүматны төркемнәргә дөрес урнаштыру.
татар телендә тартык аваз хәрефләрен белү; сүз һәм иҗек ахырындагы у, ү хәрефләренең [w] тартык авазын белдерүен мисаллар белән аңлата белү; ъ һәм ь хәрефләренең сүзләрдә нинди очракларда язылуын һәм телдәге вазифаларын төшендерү. Дәреслек, сүзлекчә, схема, текст белән эш итә белү, танып белү активлыгын үстерү, сүзләргә транскрипция ясау-ны камилләштерү 19.12 44 к,г,в хәрефләренең ике авазга билге булып йөрүе Теллне өйрәнүгә кызыксыну уяту; үзеңнең сөйләмеңше камилләштерүгә омтылу. тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; орфографик сүзлекчәне куллану; тексттагы мәгълүматны төркемнәргә дөрес урнаштыру.
к,г,в хәрефләренең ике авазга билге булып йөрүэнә төшенү; сүзләрнең дөрес язылышын аңлата белү Дәреслек, сүзлекчә, схема, текст белән эш итә белү, танып белү активлыгын үстерү, сүзләргә транскрипция ясау-ны камилләштерү 22.12 45 Сүзләрне кушып, сызыкча аша һәм аерып язу. Баш һәм юл хәрефләре 1 Телне өйрәнүгә кызыксыну уяту; үзеңнең сөйләмеңше камилләштерүгә омтылу. тексттан фактик мәгълүматны аерып алу. Татар орфографиясенең кагыйдәләрен: сүзләрне кушып һәм сызыкча аша язуны, баш һәм юл хәрефләрен куллануны, сүзне юлдан-юлга күчерүне белү. Дәреслек, сүзлекчә, схема, текст белән эш итә белү, танып белү активлыгын үстерү, сүзгә транскрипция ясауны камилләштерү 23.12 3нче чирек 46 Фонетик анализ ясау 1 Татар теленә генә хас авазларны дөрес әйтү, фонематик ишетү сәләтен үстерү. Фонетик күнегүләр эшләү,
аваз-хәреф анализы ясау. Эшне эзлекле эшләү сәләте; план буенча эшләү.
Фонетик анализ ясау тәртибен белү; сүзгә фонетик анализ ясау (телдән һәм язма) Сүзгә фонетик анализ ясауны үзләштерү һәм камилләштерү 9.01 47 БСҮ Контроль диктант “Дүрткүз” 1 Үзконтрольгә сәләтле булу. Үзбәягә сәләтле булу.
Сүзләрне дөрес язу; сүзләрне төркеме буенча аеру. Үз-үзеңә контроль ясау 12.01 48 Хаталар өстендә эш. . БСҮ Харис Якуповның “Канәфер чәчәге. Натюрморт” картинасы буенча сочинение язарга әзерләнү. 1 Үз текстыңны төзүгә кызыксыну булу; сөйләм камиллегенә омтылу; картинада тасвирланган күренешләр буенчаа үз фикереңне дөрес итеп җиткерә алу Картинадагы натюрмортны тасвирлау. Биремнәрне үтәгән-дә үз эшчәнлегеңне планлаштыра белү, сүзгә фонетик анализ ясауны камилләштерү 13.01 49 БСҮ Картина буенча сочинение язу. Харис Якупов “Канәфер чәчәге. Натюрморт” 1 сочинение язу барышында фикерләреңне төгәл һәм ирекле куллану өчен грамматик сараларның һәм сүзлек запасы җитәрлек булу. Визуаль мәгълүматны текстка әйләндерү;; язма текст төзү; текста татар теленең әдәби тел нормаларын һәм дөрес язу кагыйдәләрен саклау Картинадагы натюрмортны тасвирлау. Картина буенча телдән сөйләм һәм язма сөйләм осталыгы, күнекмәләре булдыру 16.01 50 Белемеңне тикшер. Фонетика, орфоэпия, графика, орфография буенча йомгаклау тесты 1 Бирелгән мәгълүматны дөрес аңлау. “Фонетика, орфоэпия, графика, орфография” бүлекләре буенча тест сорауларына җавап бирү; сүзләогә фонетик анализ һәм транскрипция ясау; сүздәге хәрефләрне дөрес итеп әйтү һәм авазларын дөрес билгеләү; авазларга дөрес характеристика бирү. Биремнәрне үтәгән-дә үз эшчәнлегеңне планлаштыра белү, сүзгә фонетик анализ һәм тран-скрипция ясауны камилләштерү, авазларга дөрес характеристика бирү 19.01 51. БСҮ Орфографик сүзлек төзибез (проект төзү) 1 Проект эшен башкаруга кызыксыну булу Проект эшен башкаруга сәләтлелек; проэкт эшен башкарганда татар әдәби теленең нормаларын саклау һәм дөрес язу кагыйдәләрен үтәү. “Фонетика, орфоэпия, графика, орфография” бүлекләре буенча белемнәрне гомумиләштерү; сүздәге хаталарны табып, дөрес итеп язу; орфографик сүзлекчә төзи белү. Газета-журналлар-дан сүзләр туплап, сүзлекчә төзи белү, танып белү активлыгын арттыру 20.01 ЛЕКСИКОЛОГИЯ
52. Лексикология. 1 Татар теленең байлыгын, матурлыгын аңлау; туган тел белән горурлану; сөйләмне камилләштерүгә омтылу тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; сүзнең фикер, хисләрне белдерүдәге ролен аңлау; аңлатмалы сүзлекчәне куллану. лексикологиянең өйрәнү предметын белү; сүзнең телдәге функциясен, “сүзнең лексик мәгънәсе”, “сүзлек составы” “аңлатмалы сүзлек” төшенчәләренең эчтәлеген белү; Дәреслек, сүзлекчә, схема, таблица белән эш итә белү, тексттан мәгълүмат алу техникасын камилләштерү, текстны русчадан татарчага тәрҗемә итә белү 23.01 53 Лексика һәм лексикология турында төшенчә 1 Татар теленең байлыгын, матурлыгын аңлау; туган тел белән горурлану; сөйләмне камилләштерүгә омтылу тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; сүзнең фикер, хисләрне белдерүдәге ролен аңлау; аңлатмалы сүзлекчәне куллану. сүзнең лексик мәгънәсен аңлату юлларын белү; төрле юлларны кулланып, сүзнең лексик мәгънәсен аңлату алу Дәреслек, сүзлекчә белән эш итә белү, танып белү активлыгын үстерү 26.01 54 Сүзнең лексик мәгънәсе 1 Татар теленең байлыгын, матурлыгын аңлау; туган тел белән горурлану; сөйләмне камилләштерүгә омтылу тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; сүзнең фикер, хисләрне белдерүдәге ролен аңлау; аңлатмалы сүзлекчәне куллану. план буенча теләгән сүзлек турында хикәя төзи белү. Дәреслек, сүзлекчә белән эш итә белү, танып белү активлыгын үстерү 27.01 55 Бер һәм күп мәгънәле сүзләр 1 Татар теленең байлыгын, матурлыгын аңлау; туган тел белән горурлану; сүзләрне урынын белеп куллану.
тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; сүзнең фикер, хисләрне белдерүдәге ролен аңлау; аңлатмалы сүзлекчәне куллану; фикереңне төгәл итеп аңлату “бер мәгънәле”, “күп мәгънәле” төшенчәләрнең эчтәлеген белү; аңлатмалы сүзлекчәдә сүзләрнең мәгънәләре бирелешенә төшенү, бер һәм күп мәгънәле сүзләрне аера белү; күп мәгънәле сүзләрнең лексик мәгънәләре прпсында уртаклыкны билгели белү. Дәреслек, сүзлекчә белән эш итә белү, танып белү активлыгын үстерү, игътибарлылык һәм кызыксынучанлык-ны үстерү 30.01 56. Сүзләрнең туры һәм күчерелмә мәгънәләре 1 Татар теленең байлыгын, матурлыгын аңлау; туган тел белән горурлану; сөйләмне камилләштерүгә омтылу.
тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; аңлатмалы сүзлекчәне куллану. Сүзләрнең туры һәм күчерелмә мәгънәләре, аларның аңлатмалы сүзлекләрдә бирелүе, әдәби текстларда күчерелмә мәгънәле сүзләрнең роле турында белү; тексттан күчерелмә мәгънәле сүзләрне табу; сүзнең туры һәм күчерелмә мәгънәсен билгели белү; үз сөйләмеңдә күчерелмә мәгънәле сүзләрне куллану.

Дәреслек, сүзлекчә белән эш итә белү, танып белү активлыгын үстерү 2.02 57. Синоним. Антоним. Омоним. 1 Татар теленең байлыгын, матурлыгын аңлау; туган тел белән горурлану; сөйләмне камилләштерүгә омтылу. тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; телдәге берәмлекләрне стилистик үзенчәлекләрдән чыгып куллану. “синоним”, “антоним”, “омоним” төшенчәләренең эчтәлеген, синоним, антонимнарның сойләмдәге ролен белү, омонимнарны күп мәгънәле сүзләрдән аера белү; төрле максатлардан чыгып, тиешле синонимны куллану; бирелгән сүзләргә синоним, антонимнар сайлый белү, аларны җөмләләрдән табу. Дәреслек, сүзлекчә белән эш итә белү, тексттан мәгълүмат алу техникасын камилләштерү 3.02 58 БСҮ . “Ике ялкау” әкияте Татар теленең байлыгын, матурлыгын аңлау; туган тел белән горурлану; сөйләмне камилләштерүгә омтылу. тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; телдәге берәмлекләрне стилистик үзенчәлекләрдән чыгып куллану. бирелгән сүзләргә синоним, антонимнар сайлый белү, аларны әкияттән табу. Дәреслек, сүзлекчә белән эш итә белү, тексттан мәгълүмат алу техникасын камилләштерү 6.02 59. Килеп чыгышы ягыннан татар теленең сүзлек составы 1 Татар теленең байлыгын, матурлыгын аңлау; туган тел белән горурлану; сөйләмне камилләштерүгә омтылу. тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; телдәге берәмлекләрне стилистик үзенчәлекләрдән чыгып куллану. Килеп чыгышы ягыннан татар теленең сүзлек составы, татар теленең үз сүзләрен һәм алынмаларны аера белү; алынма сүзләргә хас билгеләрне аера белү; тексттан гомумтөрки һәм алынма сүзләрне табу. Дәреслек, сүзлекчә белән эш итә белү, та-нып белү активлыгын үстерү 9.02 60 Алынма сүзләр 1 Татар теленең байлыгын, матурлыгын аңлау; туган тел белән горурлану; сөйләмне камилләштерүгә омтылу. тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; аңлатмалы сүзлекчәне куллану. Килеп чыгышы ягыннан татар теленең сүзлек составы, татар теленең үз сүзләрен һәм алынмаларны аера белү; алынма сүзләргә хас билгеләрне аера белү; тексттан гомумтөрки һәм алынма сүзләрне табу. Татар теленең сүзлек составын кулланылу өлкәсе буенча бәяли белү 10.02 61 Гомумтөрки сүзләр 1 Татар теленең байлыгын, матурлыгын аңлау; туган тел белән горурлану; сөйләмне камилләштерүгә омтылу. тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; аңлатмалы сүзлекчәне куллану. Килеп чыгышы ягыннан татар теленең сүзлек составы, татар теленең үз сүзләрен һәм алынмаларны аера белү; алынма сүзләргә хас билгеләрне аера белү; тексттан гомумтөрки һәм алынма сүзләрне табу. Татар теленең сүзлек составын кулланылу өлкәсе буенча бәяли белү 13.02 62. Кулланылу өлкәсе буенча татар теленең сүзлек составы 1 Татар теленең байлыгын, матурлыгын аңлау; туган тел белән горурлану; сөйләмне камилләштерүгә омтылу. тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; аңлатмалы сүзлекчәне куллану. кулланылу өлкәсе буенча татар теленең сүзлек составы турында белү; “гомумхалык сүзләре”, “һөнәрчелек сүзләре”, “диалекталь сүзләр” төшенчәләренең эчтәлеген белү; кулланылышы чикләнгән сүзләрне аеру. Татар теленең сүз-лек составын кулла-нылу активлыгы буенча бәяли белү 16.02 63. Искергән сүзләр 1 Татар теленең байлыгын, матурлыгын аңлау; туган тел белән горурлану; сөйләмне камилләштерүгә омтылу. тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; аңлатмалы сүзлекчәне куллану. кулланылу активлыгы буенча сүзлек составын, “архаизмнар”, “тарихи сүзләр” төшенчәләренең эчтәлеген белү; тексттан искергән сүзләрне табу. Татар теленең сүзлек составын кулланылу актив-лыгы буенча бәяли белү 17.02 64. Яңа сүзләр. (неологизмнар)
1 Татар теленең байлыгын, матурлыгын аңлау; туган тел белән горурлану; сөйләмне камилләштерүгә омтылу тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; аңлатмалы сүзлекчәне куллану. “яңа сүзләр” (неологизмнар) төшенчәсенең эчтәлеген белү; текстлардан неологизмнарны табу, аларның лексик мәгънәләрен аңлату. Татар теленең сүзлек составын кулланылу актив-лыгы буенча бәяли белү 20.02 65 Изложение “Керпе” 1 Телне өйрәнүгә кызыксыну уяту; үзеңнең сөйләмеңше камилләштерүгә омтылу. тексттан фактик мәгълүматны аерып алу
текстны кыскарту алымнарын белү; текстның төп фикерен формалаштыру; тексттагы һәр абзацка исем бирү;бирелгән тексттан төп мәгълүматны аера белү; план төзи белү; изложение яза белү. План төзеп изложение язуны камилләштерү 23.02 66. Хаталар өстендә эш. Фразеологизмнар 1 Татар теленең байлыгын, матурлыгын аңлау; туган тел белән горурлану; сөйләмне камилләштерүгә омтылу.
тексттан фактик мәгълүматны табу;
“фразеологизм”, “тотрыклы сүзтезмә” төшенчәләренең эчтшлеген белү; аларның лексик мәгънәләрен аңлату; фразеологик әйтелмәләрне русчага тәрҗемә итү. Дәреслек белән эшли белү, фразеологик әйтелмәләрне русчага тәрҗемә итә белү 24.02 67 БСҮ Фразеологизмнарны русчага тәрҗемә итү. Татар теленең байлыгын, матурлыгын аңлау; туган тел белән горурлану; сөйләмне камилләштерүгә омтылу.
тексттан фактик мәгълүматны табу;
“фразеологизм”, “тотрыклы сүзтезмә” төшенчәләренең эчтәлеген белү; аларның лексик мәгънәләрен аңлату; фразеологик әйтелмәләрне русчага тәрҗемә итү. Биремнәрне үтәгәндә үз эшчәнле-геңне планлаштыра белү, фразеологик әйтелмәләрне сөйләмдә куллана белү 27.02 68 БСҮ Аңлатмалы диктант “Март” 1 Үзконтрольгә сәләтле булу. Үзбәягә сәләтле булу.
Сүзләрне дөрес язу; сүзләрне төркеме буенча аеру. Үз-үзеңә контроль ясау 2.03 69 Хаталар өстендә эш. Сүзгә лексик анализ ясау 1 План буенча эшләү эзлеклелеген билгеләү күнекмәсен үстерү. сүзгә лексик анализ ясау тәртибен белү; сүзгә лексик анализ (телдән, язма) ясау. Сүзгә лексик анализ ясау тәртибен белү 3.03 70 БСҮ Сүзлекләрнең төзелү принцибы 1 Сүзлекләрнең төзелү принцибын белү Сүзлекләр белән эшли белү “Лексикология” буенча белемнәрне тикшерү Татар теленең сүзлек составын кулланылу активлыгы буенча бәяли белү 9.10 71 БСҮ Сүз турында хикәя (проект төзү) 1 проект эшен башкаруга кызыксыну уяту. проект эшен башкаруга сәләтлелек; проект эшен башкарганда татар әдәби теленең нормаларын саклау һәм дөрес язу кагыйдәләрне үтәү. “лексикология” буенча белемнәрне гомумиләштерү. Дәреслек белән эшли белү, игътибарлылык һәм кызыксынучанлыкны үстерү, проектны үтәгәндә үз эшчәнлегеңне план-лаштыра белү
10.03 72. Сүзнең тамыры һәм кушымчалар 1 сөйләмне камилләштерүгә омтылу тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; телдән сөйләү барышында татар әдәби телене\ нормаларын үтәү Сүз төзелеше һәм ясалышының предметы, “тамыр”, “кушымча” төшенчәләренең эчтәлеген белү; сүздә мәгънәле кисәкләрне аера белү; тамырның сүздә төп мәгънә белдерүче кисәк булуын белү;. Термин, төшенчә, кагыйдәләрне аңлап кабул итү 13.03 73 Төрле сүз төркемнәрен ясаучы кушымчалар сөйләмне камилләштерүгә омтылу тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; телдән сөйләү барышында татар әдәби телене\ нормаларын үтәү Төрле сүз төркемнәренә сүз ясаучы кушымчалар өсти белү; ясагыч һәм мөнәсәбәт белдерә торган кушымчаларны аеру Термин, төшенчә, кагыйдәләрне аңлап кабул итү 16.03 74 Тамырдаш сүзләр 1 сөйләмне камилләштерүгә омтылу тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; телдән сөйләү барышында татар әдәби телене\ нормаларын үтәү тамырдаш сүзләрне сүзнең төрле формаларыннан аера белү; сүздә тамырны дөрес аера белү һәм тамырдаш сүзләр сайлау; Термин, төшенчә, кагыйдәләрне аңлап кабул итү 17.03 4нче чирек 75. Мөнәсәбәт белдерә торган кушымчалар 1 сөйләмне камилләштерүгә омтылу тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; телдән сөйләү барышында татар әдәби телене\ нормаларын үтәү “мөнәсәбәт белдерә торган кушымчалар” төшенчәсенең эчтәлеген белү; мөнәсәбәт белдерә торган кушымчаларның модальлек һәм бәйләгеч кушымчаларга бүленүен белү Термин, төшенчә, кагыйдәләрне аңлап кабул итү 30.03 76. Бәйләгеч кушымчалар. 1 сөйләмне камилләштерүгә омтылу. тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; башлангыч текстны телдән сөйләүгә кызыксыну булу; телдән сөйләү барышында татар әдәби теленең нормаларын үтәү. сүздә тамыр һәм кушымчаларны аера белү. Термин, төшенчә, кагыйдәләрне аңлап кабул итү 31.03 77 Модальлек кушымчалары 1 сөйләмне камилләштерүгә омтылу. тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; башлангыч текстны телдән сөйләүгә кызыксыну булу; телдән сөйләү барышында татар әдәби теленең нормаларын үтәү. “модальлек кушымчалары” төшенчәсенең эчтәлеген белү; сүзләрдә модальлек кушымчаларын аера белү. Термин, төшенчә, кагыйдәләрне аңлап кабул итү 3.04 78. Төрле сүз төркемнәрендә модальлек кушымчалары сөйләмне камилләштерүгә омтылу. тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; башлангыч текстны телдән сөйләүгә кызыксыну булу; телдән сөйләү барышында татар әдәби теленең нормаларын үтәү. исем, сыйфат, сан, фигыльләргә ялгана торган модальлек кушымчаларын белү; сүзләрдә модальлек кушымчаларын аера белү. Дәреслек, схема белән эшли белү, логик фикер йөртә белү, гому-миләштерү, нәтиҗә ясау 6.04 79 Кушымчаларның сүзгә ялгану тәртибе сөйләмне камилләштерүгә омтылу. тексттан фактик мәгълүматны аерып алу. Татар телендә кушымчаларның ялгану тәртибен белү Дәреслек, схема белән эшли белү, логик фикер йөртә белү, гому-миләштерү, нәтиҗә ясау 7.04 80. БСҮ. Изложение “Коштагы тап” (278нче күнегү буенча) Язылган текст өчен җаваплылык хисе тою; башлангыч текстны кыскартып язуга кызыксыну булу. өйрәнелгән материалны гомумиләштерү; укылган әдәби текстны кыскартып яза белү; текстны кыскартып язу барышында логик бәйләнешне саклау; дөрес язу кагыйдәләрен һәм әдәби нормаларын саклау текстны кыскарту алымнарын белү; текстның төп фикерен формалаштыру; текстка исем бирү; башлангыч текстта төп мәгълүматны аера белү; кыска текст төзи белү; кыска изложение яза белү.
Телдән сөйләм һәм язма сөйләм осталыгы, күнекмәләре булдыру 10.04 81. Хаталар өстендә эш. Сүзнең нигезе. 1 сөйләмне камилләштерүгә омтылу.
тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; башлангыч текстны телдән сөйләүгә кызыксыну булу; телдән сөйләү барышында татар әдәби теленең нормаларын үтәү. “сүзнең нигезе” төшенчәсенең эчтәлеген белү; тамыр һәм ясалма нигезле сүзләрне аера белү; Дәреслек, схема белән эшли белү, логик фикер йөртә белү, гому-миләштерү, нәтиҗә ясау 13.04 82.
Тамыр һәм ясалма сүзләр 1 сүзләрдә нигезне аера белү; бирелгән ясагыч кушымчалар белән сүзләр уйлау. Дәреслек, схема белән эшли белү, логик фикер йөртә белү, гому-миләштерү, нәтиҗә ясау 14.04 83 Сүзләрне төзелеше буенча тикшерү 1 план буенча эшләү эзлеклелеген билгели белү. сүзләрне төзелеше буенча тикшерү тәртибен белү; сүзләрне төзелеше буенча тикшерү (телдән, язма) Дәреслек белән эшли белү, танып белү активлыгын үстерү 17.04 84 БСҮ Бирелгән тема буенча сочинение язу. (“Кызыклы кич”) 1 үз текстыңны бөзүгә кызыксыну бклк; сочинение язу барышында фикерләрне төгәл итеп җиткерү өчен, сүзлек запасы һәм грамматик чараларның җитәрлек күләмдә булу. язма текстны төп үзенчәлекләрдән чыгып төзи белү; язма текст төзү барышында татар әдәби теленең нормаларын һәм дөрес язу кагыйдәләрен саклау бирелгән тема буенча сочинение язу. Фикер йөртү эле-ментлары кертеп, план төзеп изложение язуны камилләштерү 20.04 85
Хаталар өстендә эш Сүз ясалу ысуллары. 1 Татар теленең байлыгын, матурлыгын аңлау. тексттан фактик мәгълүматны аерып алу.
сүз ясалу ысуллары” төшенчәсенең эчтәлеген белү; Дәреслек белән эшли белү, танып белү активлыгын үстерү 21.04 86 Кушымча ялгау ысулы 1 Татар теленең байлыгын, матурлыгын аңлау. тексттан фактик мәгълүматны аерып алу.
“кушымча ялгау ысулы” төшенчәсенең эчтәлеген белү;
Дәреслек белән эшли белү, танып белү активлыгын үстерү 24.04 87 Ясагыч кушымчалар ялгау 1 тексттан фактик мәгълүматны аерып алу.
ясагыч кушымчалар белән ясалган сүзләрне аера белү, төрле сүз төркемнәре ясый торган кушымчалар белән яңа сүзләр ясау Дәреслек белән эшли белү, танып белү активлыгын үстерү 27.04 88 Сүз төзелеше буенча контроль изложение 1 Язылган текст өчен җаваплылык хисе тою; башлангыч текстны кыскартып язуга кызыксыну булу. өйрәнелгән материалны гомумиләштерү; укылган әдәби текстны кыскартып яза белү; текстны кыскартып язу барышында логик бәйләнешне саклау; дөрес язу кагыйдәләрен һәм әдәби нормаларын саклау текстны кыскарту алымнарын белү; текстның төп фикерен формалаштыру; текстка исем бирү; башлангыч текстта төп мәгълүматны аера белү; кыска текст төзи белү; кыска изложение яза белү.
Фикер йөртү эле-ментлары кертеп, план төзеп изложение язуны камилләштерү 28.04 89 Хаталар өстендә эш. Сүзләр кушылу ысулы 1 Татар теленең байлыгын, матурлыгын аңлау. тексттан фактик мәгълүматны аерып алу. “сүзләр кушылу ысулы”, “кушма сүзләр”, “парлы сүзләр”, “тезмә сүзләр” төшенчәләренең эчтәлеген белү; сүзләрне кушу ысулы белән ясалган сүзләрне аера белү; Дәреслек белән эшли белү, танып белү активлыгын үстерү 1.05 90. Сүзләрне кушу ысулы белән яңа сүзләр ясау 1 Татар теленең байлыгын, матурлыгын аңлау. тексттан фактик мәгълүматны аерып алу. сүзләрне кушу ысулы белән яңа сүзләр ясый белү Дәреслек белән эшли белү, танып белү активлыгын үстерү 4.05 91 Ирекле сүзтезмә. Тезмә сүз 1 Татар теленең байлыгын, матурлыгын аңлау. тексттан фактик мәгълүматны аерып алу. тезмә сүзләрнең ирекле сүзтезмәләрдән аермасын аңлау, аерырга өйрәнү. Дәреслек белән эшли белү, танып белү активлыгын үстерү 5.05 92 Сүзләрне кыскарту ысулы 1 Татар теленең байлыгын, матурлыгын аңлау. тексттан фактик мәгълүматны аерып алу. “сүзләрне кыскарту ысулы” ” төшенчәсеенең эчтәлеген белү; сүзләрне кыскарту юллары белән танышу, кыскартылган сүзләрнең ясалышын һәм язылышын истә калдыру. Дәреслек белән эшли белү, танып белү активлыгын үстерү 8.05 93 БСҮ Картина буенча контроль сочинение язу. И.Шишкин “Имәнлек” 1 Үз текстыңны төзүгә кызыксыну булу; сөйләм камиллегенә омтылу; сочинение язу барышында фикерләреңне төгәл һәм ирекле куллану өчен, грамматик чараларның һәм сүзлек запасы һәм җитәрлек булу. Визуаль мәгълүматны текстка әйләндерү; картинада тасвирланган күренешләр буенча үз фикереңне дөрес итеп белдерә алу; язма текст төзү; текста татар теленең әдәби тел нормаларын һәм дөрес язу кагыйдәләрен саклау Картинадагы пейзажны тасвирлау. Телдән сөйләм һәм язма сөйләм осталыгы, күнекмәләре булдыру 11.05 94 Белемеңне тикшер. Сүз төзелеше һәм сүз ясалышы буенча йомгаклау тесты 1 Бирелгән мәгълүматны дөрес аңлау. «Сүз төзелеше һәм сүз яса-лышы» бүлеге буенча кон-троль соруларга җавап бирү; сүзләрне төзелеше буенча тикшерү; сүзләрне ясалышы буенча аеру Дәреслек белән эшли белү, игътибарлылык һәм кызыксынучанлыкны үстерү, биремнәрне үтәгәндә үз эшчәнлегеңне планлаштыра белү Үз-үзеңә контроль ясау 12.05 11.05
95 5нче сыйныфта үткәннәрне кабатлау. Фонетика. 1 Укуга кызыксыну уяту; туган телгә хөрмәт хисе тәрбияләү. Үз фикереңне дәлилли белү; эшеңнең уңышлылыгын билгеләү.
фонетика, лексикология, сүз төзелеше һәм ясалышы буенча белемнәрне системалаштыру; төп билгеләр буенча татар теленең авазларын классификацияләү; сүздәрнең лексик мәгънәсен билгеләү; сүзләрне төзелеше буенча тикшерү. Дәреслек белән эшли белү, бирем-нәрне үтәгәндә үз эшчәнлегеңне планлаштыра белү 15.05 96 5нче сыйныфта үткәннәрне кабатлау. Лексикология 1 Кагыйдәләрне, күрсәтмәләрне истә тотып гамәлләр кылу. Уку елы
дәвамында алган
белемнәрне
гамәлдә куллану
күнекмәләрен
камилләштерә
алу. Үзләштергән белемне аңлату күнекмәсен үстерү. Дәреслек белән эшли белү, бирем-нәрне үтәгәндә үз эшчәнлегеңне планлаштыра белү 18.05 97 5нче сыйныфта үткәннәрне кабатлау. Сүз төзелеше. Уку тизлегенә нәтиҗә ясый белү Сәнгатьле уку кунекмәләре булдыру. Үзләштергән белемне аңлату күнекмәсен үстерү. Дәреслек белән эшли белү, бирем-нәрне үтәгәндә үз эшчәнлегеңне планлаштыра белү 19.05 98 5нче сыйныфта үткәннәрне кабатлау. Сүз ясалышы. 1 Гомумиләштерү, нәтиҗә ясау. Уку елы
дәвамында
алганнарын
гамәлдә куллану
күнекмәләрен
тикшерү. Үзләштергән белемне аңлату күнекмәсен үстерү. Дәреслек белән эшли белү, бирем-нәрне үтәгәндә үз эшчәнлегеңне планлаштыра белү 22.05 99. БСҮ Еллык контроль диктант “Кит” 1 Үзконтрольгә сәләтле булу. Үзбәягә сәләтле булу.
Сүзләрне дөрес язу; сүзләрне төркеме буенча аеру. Үз-үзеңә контроль ясау 25.05 100 Орфографик һәм пунктуацион хаталар өстендә эш 1 Белемнәрен
гомумиләштерү Гомумиләштерү, нәтиҗә ясау. ДЙА тестлары эшләү. бирем-нәрне үтәгәндә үз эшчәнлегеңне планлаштыра белү 26.05 101 БСҮ. “Комсыз эт” хикәясе буенча план төзү 1 Үзконтрольгә сәләтле булу. Үзбәягә сәләтле булу.
Укыган әдәби әсәрдән өзек “Комсыз эт” хикәясе буенча, хикәя һәм сорау җөмләләрне файдаланып, план төзи белү. Телдән сөйләм һәм язма сөйләм осталыгы, күнекмәләре булдыру 27.05 102 БСҮ “Татар теленең аңлатмалы сүзлеге” белән эшләү 1 Дәреслекнең 157нче битендәге иҗади биремне эшләү Җөмләләр төзү, фонетик күнегүләр эшләү, сүзлек буенча эшләү. Сүзләрне дөрес аңлату; сүзләрне төркеме буенча аеру. Дәреслек белән эшли белү, бирем-нәрне үтәгәндә үз эшчәнлегеңне планлаштыра белү 28.05 103 Гомумиләштереп кабатлау 1 Дөрес итеп уку , сүз басымын дөрес кую, сөйләм телен үстерү. Җөмләләр төзү, фонетик күнегүләр эшләү, дәреслек буенча эшләү. Ел буена үткәннәрне гомумиләштереп кабатлау
Дәреслек белән эшли белү, бирем-нәрне үтәгәндә үз эшчәнлегеңне планлаштыра белү 29.05 104 Гомумиләштереп кабатлау. Тест 1 Гомумиләштерү, нәтиҗә ясау. ДЙА тестлары эшләү. «Сүз төзелеше һәм сүз ясалышы» бүлеге буенча белемнәрне системалаш-тыру; сүзләрне төзелеше буенча тикшерү Дәреслек белән эшли белү, бирем-нәрне үтәгәндә үз эшчәнлегеңне планлаштыра белү 30.05 105 Йомгаклау дәресе 1 Гомумиләштерү, нәтиҗә ясау. ДЙА тестлары эшләү. Уку елы буенча өйрәнелгән кагыйдәләрне гамәлдә кул-ланырга өйрәнү 31.05 Кушымта 1
Эш программасына төзәтмәләр кертү бите
Сыйныф Дәрес темасы План буенча үткәрү вакыты Төзәтмәләр кертүнең
сәбәбе Төзәтмәләр кертү чаралары Фактта үткәрү вакыты
Кушымта2
Рус мәктәпләрендә укучы татар балаларының
ана теленнән белем, осталык һәм күнекмәләрен бәяләү нормалары
Укучыларның тел һәм сөйләм материалын үзләштерү дәрәҗәсен яки аларның гомуми грамоталылыгын диктант, изложение, сочинение яздырып тикшереп була.
Диктантларның күләме һәм аларны бәяләү
Диктант-укучының гомуми грамоталылыгын тикшерү өчен уздырыла торган язма эшнең бер төре. Диктантлар өйрәтү һәм контрол төрләргә бүленә.
Өйрәтү диктантын бәяләү
Өйрәтү диктантлары берничә төрле була: сүзлек диктанты, искәртмәле, аңлатмалы, сайланма, иҗади, күрмә, хәтер, ирекле диктантлар.
1. Орфографик хатасы булмаса, “5” ле куела (1 пункт. хатасы булырга мөмкин)
2. 1 орфографик, 1 пунктуацион хатасы булса, “4” ле куела.
3. 2 орфографик, 2 пунктуацион хатасы булса, “3”ле куела.
4. 5 орфографик, 4-6 пунктуацион хатасы булса, “2”ле куела.
Сүзлек диктантының күләме 5нче сыйныфта -16-20 сүз тәшкил итә.
Сүзлек диктантына әйтелеше белән язылышы туры килмәгән сүзләр, гарәп-фарсы алынмалары кертелә.
Сүзлек диктантын бәяләү:
1.Пөхтә итеп язылган, хатасы булмаган эшкә “5”ле куела;
2.1 орфографик хаталы эшкә “4”ле куела.
3.3 орфографик хаталы эшкә “3”ле куела.
4.5 орфографик хаталы эшкә “2”ле куела.
Контроль диктантның күләме һәм аларны бәяләү. 5 сыйныфта 50-55 сүз(уку елы башында),55-60 сүз ( уку елы ахырында). Грамматик биремле диктант булганда сүз саны киметелергә дә мөмкин.
1.Эш пөхтә башкарылса, хатасы булмаса “5”ле куела. (1 орф-к, 2 пункт. хата булырга мөмкин)
2.2 орф-к, 2 пункт. яки 1 орф-к, 4 пункт. хаталы эшкә “4”ле куела.
3.4 орф-к, 4 пункт. яки 3 орф-к, 6 пункт. хаталы эшкә “3”ле куела.
4.6 орф-к, 5 пункт. яки 5 орф-к, 8 пункт. хаталы эшкә “2”ле куела.
Изложениенең күләме һәм аны бәяләү.
Изложение күләме : уку елы башында сүз саны 70-110 , язма күләме – 55-70; уку елы ахырында сүз саны 110-140 сүз, язма күләме 70-85сүз.
Бәяләү: фикерләрнең логик эзлеклелегенә, эчтәлекнең тулы, дөрес бирелүенә, грамоталы итеп яза алу дәрәҗәсенә игътибар ителә. Ике төрле билге куела : беренчесе- эчтәлек, сөйләмне дөрес оештыра алуга, икенчесе- грамоталылыкка.
Тема тулысынча ачылган, эчтәлеге һәм стил бердәмлеге сакланган эшкә “5”ле куела.(1 орф., 2 пункт. яки 2 грамматик хатасы булырга мөмкин)
Текстның эчтәлеге темага нигездә туры килсә, фикерне белдерүдә зур булмаган ялгышлыклар җибәрелсә,1-2 фактик, 1-2 техник хатасы булса, 2 орф., 2-3 пункт., 1 грамматик хатасы булган эшкә “4”ле куела.
Язмада эчтәлек эзлекле бирелмәсә, стиль бердәмлеге сакланмаса, 3 фактик, 2-3 техник хатасы булса, 3 орф., 4 пункт., 2 грамматик хатасы булган эшкә “3”ле куела.
Эзлеклелек стиль бердәмлеге сакланмаса, язма эш планга туры килмәсә, фактик һәм техник хаталар күп булса, 4 орф., 5 пункт.,3 грамматик хатасы булган эшкә “2”ле куела.
Сочинениенең күләме һәм аны бәяләү.
Сочинение план нигезендә языла. Ике сәг. дәвамында сыйныфта язылган сочинениенең күләме 5 сыйныфта 0,5- 1 бит.
Бәяләү:
Язманың эчтәлеге темага тулысынча туры килсә, фактик хаталары булмаса, бай телдә, образлы итеп язылса, эшкә “5”ле куела.(1 орф. яисә 2 пункт. хата булырга мөмкин)
Язманың эчтәлеге темага, нигездә, туры килсә, хикәяләүдә зур булмаган ялгышлар җибәрелсә,1-2 фактик хата җибәрелсә, теле бай, стиль ягы камил булып, 2 орфографик, 3 пунктуацион яисә 1-2 сөйләм ялгышы “4”ле куела.
Эчтәлекне бирүдә җитди ялгышлар, хикәяләүдә эзлеклелек югалса, фактик төгәлсезлекләр булса, сүзлек байлыгы ярлы булса, 3 орф-к, 4 пункт. яисә 3-4 сөйләм хатасы булса, “3”ле куела.
Язма темага туры килмичә, план нигезендә язылмаса, текст кыска һәм бер типтагы җөмләләрдән торып, сүзләр дөрес кулланылмаса, 5 орф., 8 пункт яисә 4-6 сөйләм хатасы булса, “2”ле куела.

Приложенные файлы

Добавить комментарий