Милли кием

€биемнеS к_Sел сандыгы”
Зурлар т™ркеме
Максат: балаларда татар милли киемн‰рен‰ k‰м биз‰н_ ‰йберл‰рен‰ карата кызыксыну уяту, аларныS _зл‰рен‰ ген‰ хас булган н‰фис биз‰лешен‰, уSайлыгына соклану хисл‰ре т‰рбиял‰_.
ХалкыбызныS к_Sел биз‰кл‰ре бел‰н таныштыру, с™йл‰м телен, фикерл‰_ с‰л‰тен , танып-бел_ активлыгын _стер_.
С_злек эше: н‰кыш, с‰йл‰н, билбау, камзул, бел‰зек, чулпы.
Эшч‰нлек барышы:
Шигырь уку: (Авыл к™е яSгырый)
€биемнеS к_Sел сандыгы! Нинди серл‰р саклый ик‰н ул? Гомер буе Gыйган х‰зин‰ме? €лл‰ инде к_Sел биз‰геме?
Нинди серл‰р саклый ик‰н ул? €биемнеS к_Sел сандыгын Бер ачасы иде, ачасы ... Ач, безг‰ к_SелеSне
Яшь буынга мирас булып калсын Бер х‰зин‰ калсын _тк‰нн‰н. – Мен‰ балалар матур итеп сорагач ‰биебезнеS к_Sел сандыгы ачылды да (Слайдлар карау)
- БезнеS ‰би-бабаларыбыз k‰рвакыт матурлыкка омтылган. Бу аларныS кием-салымнарыннан, к™нк_реш ‰йберл‰ренн‰н к_ренеп тора. Игътибар бел‰н карагыз ‰ле: мен‰ бу татар хатын-кызлары кия торган чиг_ле озын к_лм‰к, камзул . Бу киемн‰р икесе д‰ алтын т™сле Gепл‰р бел‰н н‰кышл‰нг‰н. € сез бу с_знеS н‰рс‰ аSлатканын бел‰сезме? Бу с_з чигелг‰н, биз‰лг‰н диг‰нне аSлата. €йд‰гез ‰ле , берг‰ кабатлыйк: н‰кышл‰нг‰н Матур из_ биз‰п тора К_лм‰геSнеS к_кр‰ген ДиSгез суы кебек тора Дулкынланып ит‰ге
-Татар хатын-кызлары _зл‰ренеS чигелг‰н к_лм‰кл‰ре ™стенн‰н шулай ук алъяпкычта такканнар. АларныS алъяпкычлары т™рле т™ст‰ге ч‰ч‰к, яфраклар бел‰н чигелг‰н - Мен‰ нинди матур киемн‰р киг‰нн‰р ‰бил‰ребез яшь чакта. Камзул озын яки кыска, GиSле яки GиSсез булган.
– € х‰зер ир-атларныS киемн‰ре турында да с™йл‰шеп алыйк
Ир-атлар ак к_лм‰к киг‰нн‰р аны билбау бел‰н буып куйганнар, ‰ ™стенн‰н ис‰ чиг_ле камзул киг‰нн‰р Бабайларыбыз да нинди матур киемн‰р киг‰нн‰р яшь чакларында – € бу р‰семд‰ сез н‰рс‰ к_р‰сез? - Калфак. – Бик д™рес,бу татар хатын-кызларыныS баш киеме калфак. АSа алтын Gеп бел‰н т™рле т™ст‰ге б‰рхетк‰ ч‰ч‰к, _л‰н биз‰кл‰ре т™шерелг‰н, калфаклар алтын Gепл‰р бел‰н чигелг‰н. Балалар сез калфаклар киг‰негез бармы?
- €йе, б‰йр‰мн‰рд‰, татар халык биюен башкарганда.
– Яле Динара калфак турында матур шигыреSне с™йл‰ ‰ле: Б‰рхетл‰рд‰н тегелг‰н Ука бел‰н чигелг‰н Н‰кышл‰ре к™мешл‰рг‰ Алтыннарга к_мелг‰н – € мен‰ бу н‰рс‰ булыр?
- Т_б‰т‰й. - Аны кемн‰р кия? - Д™рес ‰тил‰ребез, бабаларыбыз, х‰зергесе к™нн‰рд‰ д‰ киеп й™рил‰р. € сез малайл‰р т_б‰т‰й киг‰негез бармы?
- Киг‰небез бар , ‰ти бел‰н м‰четк‰ киеп бардым. – Т_б‰т‰йл‰рнеS уртасы алтын Gеп бел‰н чигелг‰н, ‰ читл‰ре буйлап дулкын, дулкын ч‰ч‰к, _семлек биз‰кл‰ре т™шерелеп чигелг‰н. Х‰зергесе вакытта ак с‰йл‰н- энGел‰р тег‰л‰р (к_рс‰т_)
Бу хакта без нинди уен бел‰без ‰ле? “ Т_б‰т‰й”
- €йд‰гез уйнап алабыз Т_б‰т‰йнеS иS матурын киг‰нсеS Бик ераклардан кунакка килг‰нсеS Т™ск‰ матурлыгыS бел‰н Шаккатырыйм диг‰нсеS Т_б-т_б т_б‰т‰й, т_б‰т‰еS укалы Чикк‰н матур т_б‰т‰еS мен‰ кемд‰ тукталды ( уртага чыгучыны санамыш ярд‰менд‰ сайлау, G‰зага татар халкыныS энд‰шл‰ре ‰йттер_)
- Яле К‰рим, т_б‰т‰й турында безг‰ шигырь с™йл‰п к_рс‰т ‰ле: Балкып тора т_б‰т‰йл‰р ЭнGе б™ртекл‰р бел‰н Алар монда килг‰н кебек Чын ‰кият иленн‰н - € х‰зер ‰йд‰гез татар халкыныS аяк киеме – читекл‰р бел‰н танышып китик. Бу читекл‰р т™сле, йомшак к_нн‰н тегелг‰н. Биз‰кл‰ре к_н кис‰кл‰рен‰ биз‰к т™шереп киселг‰н, еф‰к Gепл‰р бел‰н читекк‰ тоташтырылып тегелг‰н
- Яле кем безг‰ читекл‰р турында с™йл‰п к_рс‰тер Биз‰к т™шк‰н итекл‰ре Читекл‰р дип й™ртк‰нн‰р
Аларны татар кызлары Б‰йр‰мн‰рг‰ киг‰нн‰р - Балалар, татар хатын-кызларыныS биз‰н_ ‰йберл‰ре турында да с™йл‰шеп _тик. Болар: чулпылар, алкалар, муенсалар, бел‰зек, й™зек, балдаклар. Бу биз‰н_ ‰йберл‰ре татар хатын –кызларыныS т‰ненеS т™рле урыннарын биз‰г‰нн‰р. Чулпыларны ч‰ч толымнарына такканнар, к™меш алкалары иSбашларына кад‰р т™шеп торган, муенсалары муенныS н‰фислеген к_рс‰тк‰н
- Яле Л‰йл‰, биз‰н_ ‰йберл‰ре турында с™йл‰п к_рс‰т ‰ле: ЧыS, чыS итеп чыSлый Толымнарда чулпылар ИSбашына кад‰р т™шк‰н
Матур к™меш алкалар - € х‰зер ‰йд‰гез уйнап алабыз. “Д™рес итеп милли киемн‰рне Gый” (Балалар кисм‰ р‰семн‰рд‰н милли кием р‰семн‰рен Gыялар) €йд‰гез шушы Gыелган р‰семн‰регез бел‰н тагын бер уен уйнап алабыз . Дидактик уен “Нинди с_з т™шеп калган” (F™мл‰ т™зег‰нд‰ бер с_зне т™шереп калдыру, бала шул с_зне табарга тиеш) – Бу татар кызыныS ... ( читеге) - Бу ( ..... ...... ) к_лм‰ге - Татар кызыныS к_лм‰ге ( .... ) т™ст‰
- Бу татар малаеныS ( ........ ) €ф‰рин балалар.
- Минем кулымда ак алъяпкычлар , ‰йд‰гез шушы алъяпкычларны бизик
Балалар алдан ‰зерл‰п куйган ™ст‰л артына утырып татар халык алъяпкычына биз‰кл‰р ябыштыралар ( карап й™р_, индивидуаль булышу)
Ябыштырылган алъяпкычларны т™зеп кую, аларныS матурлыгына соклану.
Балалар сезг‰ татар халкыныS милли киемн‰ре ошадымы? Бу киемн‰рне б_ген еш киял‰рме? Аларны ничек, кайчан киярг‰ кир‰к? € сез аларны киеп й™рер идегезме?
15

Приложенные файлы

  • doc milli_kiem
    Размер файла: 50 kB Загрузок: 0

Добавить комментарий