Милли-тобк

Милли- т™б‰к компоненты- ‰хлакый k‰м рухи яктан _с‰ баручы ш‰хес т‰рбиял‰_неS нигезе.


Милли - т™б‰к компоненты халык k‰м милл‰т _зенч‰леген, алар м‰д‰ниятен k‰м рухи д™ньясын, телен k‰м тарихын, табигый -географик мохитен, хезм‰тчел традициял‰рен чагылдырган укыту - т‰рбия материалын _з эчен‰ берл‰штер‰. Милли - т™б‰к компоненты яшь кешене т™б‰кнеS социаль - м‰д‰ни кыймм‰тл‰рен k‰м традициял‰рен кабул итк‰н, кеше эшч‰нлегенеS т™рле ™лк‰л‰ренд‰ м‰д‰ниятл‰рнеS _зара аралашуына иреш‰ алган,туган халкы бел‰н k‰м этникара берд‰млек хисл‰рен‰ ия булган лаеклы в‰кил итеп т‰рбиял‰_г‰ юн‰лтк‰н.Ул белемн‰рне тулыландыра, конкретлаштыра k‰м тир‰н‰йт‰,д™ньяны,табигатьне,т™рле м‰д‰ниятл‰рне,кешене берб™тен итеп k‰м конкрет к_заллау с‰л‰тен булдыруга булыша,т™б‰кт‰ге интеллектуаль м‰д‰ниятне _злегеSн‰н _зл‰штер_ процессына алып кер‰. Милли- т™б‰к компонентыныS эчт‰леген формалаштыруныS т™п чыганагын т™б‰кнеS табигый-географик, социаль-икътисадый,с‰яси-хокукый,тарихи-м‰д‰ни _зенч‰леге т‰шкил ит‰.
Т‰рбия эше эчт‰легенд‰ге милли - т™б‰к компоненты д™ньяны, гомумкешелек кыймм‰тл‰рен, милли рухи байлыкларны тулы к_залларга м™мкинлек бир‰, ш‰хесне гражданин k‰м _з халкыныS улы, кызы итеп _стер_ ™чен кир‰кле т‰рбия факторларын билгели, халык педагогикасы,традицион т‰рбия культурасы, милли _зенч‰лек нигезенд‰ м™ст‰кыйль,ирекле k‰м югары ‰хлаклы ш‰хес т‰рбиял‰_ ™чен кир‰кле шартлар тудыра k‰м т_б‰нд‰ге юн‰лешл‰рне _з эчен‰ ала:
-татар халкыныS рухи-‰хлакый кыймм‰тл‰рен ныклап _зл‰штер_ максатында,яшь буынны туган телд‰ т‰рбиял‰_не оештыру;
-т‰рбия бир_ системасында туган халкыSныS тарихы k‰м м‰д‰нияте бел‰н таныштыра торган k‰м балаларга традициял‰рне, с‰нгати k™н‰рчелекне, милли б‰йр‰мн‰рне,k‰м уеннарны белерг‰ булыша торган альбомнар булдыру,музей материаллары туплау;
-балаларныS физик k‰м ‰хлакый с‰лам‰тлеген ныгытуда гаил‰неS ролен к_т‰р_.
j‰р халык м‰д‰ни-тарихи,рухи,‰хлакый байлыкларга ия.€леге байлыклар k‰рберебезнеS туган т™б‰генд‰ д‰ бихисап. Халык тарихын ™йр‰н_, аныS м‰д‰ни байлыгы турында к_заллау булдыру укучыга ул яш‰г‰н республика, район,авыл тарихы турында м‰гъл_мат бир_д‰н башлана.
Д‰ресл‰рд‰ т™б‰гебезнеS авыл хуGалыгында, икътисад ™лк‰сенд‰ ирешк‰н уSышлары турында с_з алып бару да укучыларда туган ягыбызга м‰х‰бб‰т k‰м х™рм‰т хисе т‰рбияли.
Шушы максат k‰м бурычларны тормышка ашыруны к_з алдында тотып мин д‰ресл‰рд‰ ,т‰рбия с‰гатьл‰ренд‰ милли т™б‰к компоненты куллануныS т_б‰нд‰ге алымнарын керт‰м:
- укучыларга республика, туган як турында м‰гъл_мат бир_;
- халкыбызныS гореф-гад‰тл‰ре бел‰н тир‰нтен таныштыру;
- ‰д‰би k‰м м‰д‰ни байлыгыбыз турында к_заллау булдыру;
- т™б‰кт‰ яш‰_че язучылар,с‰нгать кешел‰ре бел‰н очрашулар _тк‰р_;
- аерым д‰ресл‰рд‰ т™б‰к икътисады _сеше фактларын куллану;
Кабинетта шушы юн‰лешл‰рне чагылдырган стендлар т™зелде. Ул т_б‰нд‰ге ™лешл‰рд‰н тора:
ТатарстанныS д‰_л‰т символлары(герб,флаг,гимн).
Актанышым-ак илем.(стенд)
Туган як серл‰ре(альбом).
Шушы яктан, шушы туфрактан без.(Актаныш т™б‰генд‰ туып-_ск‰н ‰дипл‰ребезнеS иGат к_рг‰зм‰се).
ХалкыбызныS к_Sел биз‰кл‰ре(чиг_ле алъяпкыч, кулъяулык,калфак,к‰л‰п_ш _рн‰кл‰ре).
Уку д‰ресл‰ренд‰,класстан тыш уку с‰гатьл‰ренд‰ якташ язучыларыбыз иGатын ™йр‰н‰без. Укучылар аларныS матбугатта чыккан язмаларыннан ™ст‰м‰ материал туплыйлар.ХалкыбызныS _тк‰не м‰кт‰п музеенда чагылыш тапкан.МузейныS Б™ек Ватан сугышында катнашучы авылдашларга багышлап ясалган почмагында, FиS_ паркындагы k‰йк‰л янында булу укучыларны б_генге тормышныS кадерен белерг‰ вафат буллганнарныS рухына баш иярг‰ чакыра.
Сыйныфтан тыш чаралар _тк‰рг‰нд‰ д‰ милли-т™б‰к компоненты киS кулланыла.
Гаил‰-гомер чишм‰се ,дил‰р. j‰р гаил‰неS _тк‰не,кил‰ч‰ге бар. Балалар _зл‰ренеS н‰сел Gепл‰рен, ‰би-бабайларыныS ерак тамырларын бел‰ме соS?
Гаил‰ б‰йр‰ме мен‰ шушы сорауларга ачыклык керт_ максатында оештырыла.Гаил‰ б‰йр‰менд‰ катнашкан k‰р гаил‰ н‰селе, k™н‰ре турында с™йли, милли ризыклар т‰къдим ит‰, с‰нгатьт‰ осталыгын к_рс‰т‰, н‰сел шаG‰р‰сен т™зеп алып кил‰.
Укучылар т™б‰гебезд‰ге чишм‰л‰р турында да м‰гъл_м‰т Gыялар. АвылыбызныS горурлыгы булган “Пар чиш쉔 г‰ шефлык итеп торабыз.Бу чишм‰ атамасы турындагы риваятЬл‰рне язып алдык..
Актаныш – с‰нгать осталарына бай т™б‰к. Милли с‰нгатебез k‰м м‰д‰ниятебез _сешен‰ лаеклы ™леш кертк‰н беренче м‰шk_р трагик М™хт‰р Мутин, профессиональ музыкант Мансур Солтанов, р‰ссамнар Васил Маликов, З™лф‰т Басыйров, с‰нгать эшлеклесе €сгать С‰ф‰ргаллинняр бел‰н хаклы горурланабыз.
Язучылар k‰м шагыйрьл‰рд‰н Нур Баян, Риза Ишморат, Гамил Афзал, З‰ет М‰Gитов, Рахмай Хисм‰туллин,Илфак Ибраkимов, Вахит Имамов,Эльмира Ш‰рифуллина,Л‰биб Лерон,Данил Салихов кебек талантларны АктанышныS уSдырышлы туфрагы бирде.€ яшЬ шагыйр‰ Л‰йл‰ Д‰_л‰това ис‰,безнеS м‰кт‰п укучысы.
Ел саен _тк‰релеп кил‰ торган Нур Баян иGат фестивале k‰м анда Казан каласыннан кунак булып кайткан язучылар,шагыйрЬл‰р укучыларны иGатка рухландыра.
Музыка д‰ресл‰ренд‰ якташ- композиторларыбыз Илгиз Закиров, Инсаф Х‰бибуллин, Р‰ис Н‰гыймов, Азат Х™с‰енов к™йл‰рен‰ сокланабыз. М‰_лид‰ €нд‰рGанованыS Gырларын ™йр‰н‰без.
Актаныш бирг‰н с‰хн‰ осталары €. Авзалова, Х. Ш‰йдуллин, А. В‰лиев, Г. Ф‰рухшин, А. Х™с‰енов,Лилия Муллагалиева; баянчылардан К. Сатиев, Ф. Гыйльметдинов; режиссёр Ф. Ибраkимов кебек талант иял‰ренеS д‰ илkам чишм‰се Агыйдел елгасыннан.АларныS тормышы k‰м хезм‰т юлы бел‰н танышу укучыларны белем алуныS кир‰клеген‰ тагын бер кат инандыра, к_Sелл‰ренд‰ якташлары бел‰н горурлану хисе тудыра.
Районда яш‰п иGат ит_чел‰рнеS язмаларын да к_з‰теп торабыз. Аларны класстан тыш чаралар _тк‰рг‰нд‰ файдаланабыз. (“Г™лч‰ч‰кл‰р илен䉔китабы Такталачык урта м‰кт‰бе укучылары иGаты).
Туган тел – изге д‰ ул, к™чл‰ д‰ ул. АныS к™че т‰рбияви ‰k‰миятенд‰. Бала туган теленд‰ бишек Gырын тыSлап _с‰ ик‰н, дим‰к ул игелек, изгелек т™шенч‰л‰рен аSлап _зл‰штер‰. М‰кт‰пт‰ ис‰ туган телг‰ м‰х‰бб‰т т™рле ‰д‰би чаралар ярд‰менд‰ т‰рбиял‰н‰. “Каз ™м‰се”, “Карга боткасы”, “€лифба б‰йр‰ме”, “Туган тел” кич‰л‰ре,“М‰каль ‰йт‰м, д‰вам ит” диг‰н иGади эш, “Табышмак ‰йт‰м, кем тапкыр” иGади уены, “М‰з‰к с™йлим, тыSлыйсыSмы?”уеннары с™йл‰м _стер_ алымнарыныS иS _темлел‰редер.
Без укучыларны туган як г_з‰ллеген‰, туган телебезг‰, гореф-гад‰тл‰ребезг‰ битараф калдырмаска тиеш. Балаларны шушы г_з‰л GиребезнеS ‰хлаклы, намуслы чын хуGалары итеп т‰рбиял‰рг‰ кир‰к.
Туган якны ихтирам ит_ хисе cин яш‰г‰н урамда, син яш‰г‰н авылда т‰рбиял‰н‰. УрамнарныS ямь - яшел г_з‰ллекк‰, ап - ак ч‰ч‰кк‰ т™релг‰н ш‰лен к_р‰, тоя бел_ – барысы да уку, укыту процессында гам‰лг‰ ашырыла.
Актаныш – район _з‰ге _зе бер матурлыкка ™йр‰т_ _рн‰ге ул. АныS чисталыгына, г_з‰ллеген‰ сокланырлык.
Укучылар _з т™б‰генеS _семлекл‰р k‰м хайваннар д™ньясын, авыл хуGалыгы культураларын белерг‰,туган як климатын ™йр‰нерг‰ тиеш. Шул вакытта гына укучы экологик т‰рбия алуга иреш‰ч‰к.
Туган якныS тарихын ™йр‰н_, этнографик эзл‰н_л‰р алып бару балалар ™чен GиS‰ алмаслык эш т_гел. Киресенч‰, бала никад‰р ирт‰р‰к _з тамырларына тартылса, аныS н‰тиG‰се д‰ шулкад‰р сизелер. М‰с‰л‰н, безнеS т™б‰кнеS исеме ничек барлыкка килг‰н? Ни ™чен авылларга Иске Богады, ЯSа Богады, Югары Богады дип исемн‰р кушылган? Бу сораулар балаларны кызыксындырды,эзл‰н_л‰рг‰ эт‰ргеч булды .“Туган як серл‰ре” альбомы шулай барлыкка килде. Х‰зерге вакытта АктанышыбызныS 300 еллыгын ,‰ район _з‰ге булуга 80 ел тулуны _тк‰рерг‰ ‰зерл‰н‰без.Тарихи эзл‰н_л‰р бел‰н ш™гыльл‰н‰без.
Язмамны йомгаклап шуны ‰йт‰м: милли кыймм‰тл‰рне тату, бел_, _т‰_, _стер_, гом_м‰н, яш‰_ р‰веше дип кабул ит_ – безнеS тарихи бурычыбыз.j‰р кеше кече яшьт‰н _к милли кыймм‰тл‰р йогынтысында т‰рбиял‰нс‰ ген‰ _з милл‰тенеS лаеклы ш‰хесе, зыялысы k‰м горурлыгы була ала.



Актаныш районы Богады урта
гомуми белем бир_ м‰кт‰бенеS
I кв. категорияле башлангыч
сыйныф укытучысы Салихова Г.Г.
15

Приложенные файлы

  • doc milli-tobk
    Размер файла: 45 kB Загрузок: 0

Добавить комментарий