Мин — укытучы ессе шакирзяновой р.и



Татарстан Республикасы Апас муниципаль районы бюджет гомуми белем бир_ учреждениесе
«Чури Бураш т™п гомумбелем бир_ м‰кт‰бе»








МИН - УКЫТУЧЫ
( эссе )



1 нче квалификацион категорияле
математика k‰м информатика укытучысы

ШакирGанова Румил‰ Илдус кызы




**** 2015 ****

«j‰рбер кеше к_Sеленд‰ кояш яши, бары тик
аSа яктылык тарату м™мкинлеге бирегез»
Сократ
КешенеS иS ист‰лекле, иS изге хыяллары, иS беренче шатлык – куанычлары аныS балачагы яки _смер чоры бел‰н б‰йл‰нг‰н була. Мен‰ шушы матур ист‰лекл‰р арасында шактый зур урынны м‰кт‰п, балачак дуслары k‰м, ‰лб‰тт‰ инде, укытучылар алып тора. ИS беренче м‰кт‰п бусагасын атлап керг‰н к™нн‰н алып, зур тормышка озатып соSгы кыSгырау чыSлаган к™нг‰ кад‰р бала бел‰н k‰рчак ян‰ш‰д‰ аныS Укытучысы атлый. Ул аны белем д™ньясына алып кер‰, яхшыны яманнан аерырга, хезм‰т k‰м иGат шатлыгын тоярга ™йр‰т‰, фикерл‰_ с‰л‰тен _стер‰, д™ньяга карашын формалаштыра, аSардан ш‰хес т‰рбиял‰_г‰ б™тен к™чен куя.
Укытучы хезм‰те авыр да, Gаваплы да, кызыклы да. Укытучы k™н‰рен сайлау – тыSгысызлык, эзл‰н_ юлын сайлау, _з – _зеS‰ искиткеч тал‰пч‰н булу, к™нд‰лек тырыш, эзлекле хезм‰т юлын сайлау диг‰н суз.
Мин – укытучы... Бу G™мл‰ ахырында нинди тыныш билгесе куярга? Нокта? €мма мин нокта куярга Gыенмыйм. Мин _з юлымны эзлим. j‰р с‰гать, k‰р к™н, k‰р ел.С™енеп k‰м куанып, ышанып k‰м шикл‰неп, ‰ б‰лки.., дип уйланып, тормыш юлын сызам.
€ б‰лки G™мл‰м ахырына сорау куярга кир‰ктер? Мин – укытучы? Ч™нки шундый мизгелл‰р була, _з – _зеS‰ сорау бир‰сеS: “€ мин кир‰кме?”, “МиSа бу кир‰кме?”. Шикл‰н_, икел‰н_л‰р чынбырлыкны тудыралар. Тормышта бит кара сызыктан соS k‰рвакыт ак юл сызыла, ‰леге ак сызык, ™метл‰рнеS акланганын к_реп, _зеSнеS кир‰кле кеше ик‰неS‰ шатланып яш‰рг‰ чакыра.
Мин – укытучы, k‰м минем коралым – д‰рес. Д‰рес скрипка кылларына охшаган: кылларына GиSел ген‰ орынып, k‰ркемнеS й™р‰генд‰ уелып калырлык, аk‰Sле к™й чыгарырга кир‰к. €леге GиSеллект‰ укучыларга к_ренми торган зур хезм‰т, шикл‰н_л‰р, кан‰гатьсезлекл‰р тора. j‰м бу хезм‰тнеS бервакытта да заяга т_гел ик‰нен балалар аSлап, к_м‰кл‰шеп эшл‰рг‰ омтылсалар, укытучыга тагын ни кир‰к?
j‰р укытучыныS k‰р вакытныS _з алдына куйган максаты, бурычлары, _з философиясе. Заманалар нинди ген‰ булмасын укытучы – Укытучы булып кала бир‰ инде ул. Халык м‰нфагатьл‰рен, милл‰т идеял‰рен алга с™р_, баланыS _сеш чорында тир‰ яклап ч‰челг‰н ‰д‰п-‰хлак, кешелеклелек сыйфатларын туры юлга салучы да шул ук –Укытучы. €йе, чыннан да, таш булып сибелг‰н барлык уSай k‰м тиск‰ре сыйфатларныS берб™тен булып оешуы да Укытучыга б‰йле. Х‰зер мен‰ шул вакыт килеп Gитте. Мин барлык коллегалаларым, укытучыларым каршында гражданин, укытучы буларак имтихан тотам. ЗаманныS ниндие ген‰ ‰ле, ™лк‰н буыннар ‰йт_енч‰, “балалар туганда ук институт бетереп туа” торган чор. АларныS м‰гъл_мат алыр чыганаклары к_п: радио-телевидение, вакытлы матбугат, электрон почталар, интернет-м‰гъл_матларныS нидил‰рен эзлисеS, шунысын табасыS. Бала кил‰ч‰кк‰ _зеSн‰н алда бер адым атламасын дис‰S, укы, эзл‰н, ™йр‰н! Мен‰ шуSа инде XXI гасырда педагогика – белем бир_ k‰м т‰рбиял‰_ ф‰не т_гел, укыту k‰м т‰рбиял‰_ с‰нгате. Т‰рбиял‰_ k‰м укыту... Укыту k‰м т‰рбиял‰_... Шул вакытта гына бала XXI гасыр ™нд‰вен‰ ‰зер булачак .
€мма х‰зерге балада ничек итеп авыр ф‰нн‰ренеS берсе булган – математика ф‰не бел‰н кызыксыну уятырга. €мма,ничек итеп?.. ЯSа укыту ысуллары кулланыргамы?..
Мин укучыларыма ™йр‰н_че итеп т_гел, чын дус, серд‰ш, киS‰шче итеп карарга тырышам. Алар д‰рест‰ куркып утырмасыннар, уйлансыннар, сораулар бирсенн‰р, кызыксынсыннар, k‰м аларныS иGади с‰л‰тл‰ре калкып чыксын. j‰р бала _зе кечкен‰ д™нья бит. АларныS холык-фигыльл‰ре т™рле булган кебек, уку материалын _зл‰штер_ д‰р‰G‰се д‰ т™рле. Моны k‰рдаим игътибар _з‰генд‰ тотам. ШуSа к_р‰ укытуныS т™рле алымнарын кулланам.. Укытучы k™н‰ре бер урында таптануга, билгеле бер калып буенча эшл‰_г‰ корылмаган. Ул k‰рвакыт эзл‰н_д‰, яSа ачышлар ясарга омтылуда. €леге k™н‰р иясе ™чен тыныч т™нн‰р, _з-_зен яратып кына яш‰_ – ят н‰рс‰.
Минем профессиональ компетентлыгым берд‰м эшл‰_ вакытында балалар бел‰н очрашуга, алар бел‰н аSлашуга k‰рчак ‰зер булу, _зара хезм‰тт‰шлекк‰ тарту. € бу хезм‰тт‰шлек _зен‰ к_п сыйфатларны туплаган, эзл‰н_, белем k‰м к_некм‰л‰р формалашу, шикл‰н_ k‰м ™метл‰р, аSлашу k‰м кабул ит_, м™ст‰кыйльлек k‰м ярд‰м, индивидуальлек k‰м толерантлык, максат k‰м бурычлар. € бу хезм‰тт‰шлекнеS исеме – ярату! Баланы ярату, укучыны ярату. Х‰зерге k‰м кил‰ч‰к буын гражданинын ярату!
€леге ярату бала k‰м тормышныS k‰р н‰рс‰д‰н д‰ ™стенлеген курс‰т_че ярату! Бу ярату _т‰ д‰ серле, ‰k‰миятле мизгелл‰рне , аерым юн‰лешл‰рне _з эчен‰ ала: м‰с‰л‰н, укытучыдан – балага: - мин сиSа ышанам; - мин бел‰м, син GиS‰ч‰ксеS: мин сине аSлыйм; - мин синеS ян‰ш‰д‰, бу иS м™kиме!
“Син минем укучым. Мин синеS укытучыS. Нишл‰п мин – укытучы?! €
син- укучы?! Без ни бел‰без? Без н‰рс‰ булдыра алабыз ? Без ян‰ш‰... Без
аSлашабыз. Без яшибез. Бер – беребезне зур GиS_л‰рг‰ эт‰р‰без, кечкен‰ ген‰ ™мет чаткысын, ялкынга ‰йл‰ндер‰без. Хыялларны чынга ашырырга ярд‰м ит‰без. Куркаклыкны GиSеп , кил‰ч‰к к™н бел‰н яш‰рг‰ ™йр‰т‰без! ^з – _зеSне GиS‰ белс‰S ген‰, яши аласыS ! Х‰зер иS м™kиме н‰рс‰?
Шулай итеп, мин гомеремне Укытучы k™н‰рен‰ багышларга карар иттем. Балачак хыялларым илен‰ аяк бастым.
Чын укытучы булу к_п к™ч сорый торган хезм‰т. Балаларга д‰рес бир‰сеSме, экскурсияг‰ алып барасыSмы, т‰рбия чарасы, яис‰ ата-аналарга Gыелыш _тк‰р‰сеSме, барысы да Gаваплылык тал‰п ит‰. Эшл‰_ д‰веренд‰ к_п т™рле технологиял‰р _зл‰штерег‰ туры килде. Авыл баласы да белем д‰р‰G‰се буенча ш‰k‰р укучысыннан калышырга тиеш т_гел, тал‰пл‰р берт™рле бит. Укытучы k‰р бала бел‰н уртак тел табып, аSлашып эшл‰рг‰ тиеш. €г‰р инде син бала к_Sелен‰ ачкыч табып, белем алуга д‰ртл‰ндер‰сеS ик‰н, аныS н‰тиG‰л‰ре к_рен‰.
Минем укучыларымныS да к_бесе югары уку йортларында белем алды, Gаваплы урыннарда эшли. Гаил‰ кордылар, _зл‰ре д‰ балалар _стер‰л‰р. М‰кт‰пне т‰мамлауларына к_п еллар узса да укучыларым килеп х‰лемне бел‰л‰р, ярд‰м ит‰рг‰ тырышалар. Ул мизгелл‰р эшем‰ югары б‰я буларак бирелг‰н б_л‰кл‰рд‰н, мактау к‰газьл‰ренн‰н д‰ д‰р‰G‰лер‰к б‰я булып Gанны ирк‰ли. “Куйган хезм‰тем бушка китм‰г‰н, бу балаларныS чын кеше булуында минем д‰ ™лешем бар”, дип к_Sел горурлана.
Б_ген авыл м‰кт‰бе зур _зг‰решл‰р казанында кайный. Авылларда балалар саны ким_ к™н_з‰к м‰сь‰л‰. М‰кт‰п бет_г‰ таба бара, диг‰н с_з. Укучылар автобуслар бел‰н к_рше м‰кт‰пл‰рг‰ й™реп укый. Шулай булса да, тормыш алга атлый. Икенче буын федераль д‰_л‰т белем бир_ стандартларын гам‰лг‰ керт_ бара. М‰гъл_мати-компьютер технологиял‰рен кулланып белем бир_ заман тал‰бе. МоныS ™чен укытучыга да бик к_п белерг‰, эзл‰нерг‰ кир‰к. Укытучы авылда эшл‰с‰ д‰ белеме k‰м осталыгы буенча ш‰k‰р укытучыларыннан калышмый. Интернет, мультимедия, видео аппаратларын иркен куллана, _збелем д‰р‰G‰сен к_т‰р_ буенча даими эшли. УкучыларымныS конкурсларда катнашып призлы урыннар алуы, _земнеS д‰ 2013 елда “Ел укытучысы” Республика конкурсыныS район этабында “Укытучы k‰м заманча технологиял‰р” номинациясенд‰, 2014 елда районк_л‰м “Математика укытучысы-2014” конкурсында “^з эшенеS остасы” номинациясенд‰ GиS_г‰ ия булу заман тал‰пл‰рен‰ Gавап бир‰ алуым турында с™йли.
Мин _земнеS укучымны ш‰хес буларак кабул ит‰м . Ч™нки k‰р бала, k‰р ш‰хес _зен гражданин итеп тоя k‰м шуSа омтыла. Б™тен бала- галим. j‰р бала _зенч‰лекле . €г‰р ул укырга тел‰ми ик‰н, монда бала тугел, бары мин гаепле. Мин бала к_Sеленэ _теп кер‰ алмаганмын, укыту – т‰рбиял‰_неS т™рле ысулларын кулланмаганмын . €мма бала да уйлана, фикер й™рт‰, k‰м акрынлап булса да тормышта _з урынын табарга омтыла. ^зен туган ягыныS бер патриоты итеп танытырга тырыша.
Балалар белемнеS кир‰клеген белсен, кешел‰р арасында, G‰мгыятьт‰ югалып калмасын, тынычлыкта яш‰сенн‰р идел‰р .
Моннан 2000 еллар элек _к Сократ та: «j‰рбер кеше к_Sеленд‰ кояш яши, бары тик аSа яктылык тарату м™мкинлеге бирегез», диг‰н. БезнеS k‰ркайсыбыз к_Sел Gылысын, ярату хисен башкаларга бир‰ ала. ШуSа к_р‰, укытучы, кояш кебек, к_бр‰к елмаерга тиеш. Укытучы м™галлимлек юлында ниндидер биеклекл‰рг‰ ирешим дис‰, «_з эшеS‰ м‰х‰бб‰т + иGади к_т‰ренкелек + компетентлык + алдан к_р_ч‰нлек» формуласын кыйбла итеп тотарга тиеш. € уSышка иреш_неS т™п формуласы танылу, ягъни куйган хезм‰теSнеS н‰тиG‰сен укучыларыSныS, ата-аналарныS, ‰йл‰н‰-тир‰д‰гел‰рнеS к_зл‰ренд‰ очкыннар итеп к_р_ шатлыгы ул. Х‰зерге заман укытучысы беркайчан да ирешелг‰нн‰рг‰ ген‰ кан‰гатьл‰неп калырга тиеш т_гел, ул k‰рвакыт алга карарга, заман бел‰н бер сафта барып, гел эзл‰неп яш‰рг‰ тиеш. Х‰зерге чорда нинди ген‰ технологиял‰р куллансак та, гаил‰д‰, м‰кт‰пт‰ бала т‰рбиял‰_г‰ игътибарны к™ч‰йтмич‰, уSышка иреш‰ алмаячакбыз.
Бала т‰рбиял‰_, аSа белем бир_ – гомер буе б‰х‰сле м‰сь‰л‰ булып торган. Т‰рбия k‰м белем бир_неS м‰Sге, тутыкмас, м‰Sге к_г‰рм‰с _з нигезл‰ре бар. Алар - халык педагогикасы нигезл‰ре. Югары ‰хлакка корылган шушы белемне нигез итеп алсак, камиллекк‰ иреш_д‰ зур адымнар ясар идек, т‰рбия k‰м белем бир_ _з-_зен аклар иде дип уйлыйм мин.
15

Приложенные файлы


Добавить комментарий