Заййогойты дуне


Зайæгойты дунеУрочы нысан 1. Мырты растдзурынадыл бакусын.
2. Текст æмбаргæ каст кæнынмæ арæхсыны куыст адарддæр кæнын.
3. Рацыд лексикон-грамматикон æрмæг зæрдыл æрлæууын кæнын.
Хъомыладон хæс скъоладзауты æгъдауджын уæвыныл ахуыр кæнын.
Цæстуынгæ хæс магнитофон, диск 1, 2 фæлтæрæнтимæ.
Урочы методикон рацарæзтБацæттæгæнæн хай.
- Уæ бон хорз,сывæллæттæ!
- Уæ бон хорз,нæ зынаргъ уазджытæ!
- Сбадут.
Нæ зардыл æрлæууын кæнæм рацыд æрмæг:
-Цал афæдзы афоны зонæм?(4)
-Ранымайут сæ (зымæг,уалдзæг,сæрд,фæззæг).
-Ныр цавæр афæдзы афон у? (уалдзæг).
-Ранымайут уалдзæджы мæйтæ иронау?( Тæргæйтты мæй,Хуымгæнæны мæй,Зæрдæвæрæны мæй).
-Цавæр æмдзæвгæтæ сахуыр кодтат уалдзæджы тыххæй?
Райхъал ис уалдзæг йæ тарф фынтæй.
Бахудт чындздзон чызгау сæрвæттæм,
Бабаста арвы рон авд тынæйАйтыгъта фæзыл йæ сæрбæттæн.
Цæгæтты арф миттæ тайынц.
Райдыдтой дæттæ сæр-сæр,
Бæлæстæй мæргътæ ныззарынцАрв та ныннæрыд кæмдæр.
Хур арæхдæр тавы,
Ысулфыд зæххСæгъ хъæмпæй нæ давыНæ хуссæрттæ цъæх.
Ног та сулæфыди зæххБыдыр ранæй-ран фæцъæх.
Бæлас акалдта сыфтæрХъуысы тракторы къæр-къæр.
Бон чысыл фæдаргъдæр, Тагъд та рцæудзæн уалдзæг,
Хъарм дымгæ кæны. Тагъд та рцæудзæн май.
Уалзæг рацу тагъддæр, æмæ та нын ратдзæнЗæрдæ дæм бæллы. Циндзинады хайБыдыртæ мæ хъæдтæ Атайдзысты миттæХинымæр тыхсынц, Райхъал уыдзæн æрдз.
Алы бон æнхъæлмæ Зæхх йæ фæллад синтæйУалдзæгмæ кæсынц. Аппардзæн йæ кæрц.
Хур та арвыл хъазгæСтулдзæни бæрзонд.
Хъæдбынæй та заргæРабырсдзæни дон.
Быдыртæй та хъуысдзæнЦины зарæг ног.
Алчи та йæ куыстмæВналдзæни уæнгрог.
II. Хæдзармæ куысты 2 фæлтæрæн равзарын (2-3 скъоладзауы).
НОГ ӔРМӔГ:
-Фæйнæгыл фыст эпиграф «Ӕрдз лӕгӕн ныййарæг мад у.»
Тæргæйтты мæйы 17-æм бон.
Къласы куыст.
Дыццæг.
Темæ:
-Сывæллæттæн доскайыл равдисын нывтæ: дугъысыф,малусæг,къаппа-къуппа, урс дидинæг,мæнтæг æмæ а.д.
-Иумæ та сæ куыд хонæм? (зайæгойтæ).Раст. Абон нæ урочы темæ у
ЗАЙӔГОЙТЫ ДУНЕ.
III. Фонетикон зарядкæ.
Фæлт. 1 бакæсынцавд сæвæрын
IV. Дзырдуатон куыст.
1. Ныффыссын иронау (ахуыргæнæг дзуры уырыссагау).
Жалеть, семена, одуванчик, лопух, угрожать, брезгливо, свисающий.
Ӕвгъау,мыггæгтæ,къаппа-къуппа,мæнтæг, æвзиды,былысчъилæй,зæбул.
2. Дзырдтимæ дзырдбæстытæ æрхъуыды кæнын.
Ӕгъау у,алыхуызон мыггæгтæ,бур къаппа-къуппа,мæнтæджы сыфтæ,искæмæ æвзидын,былысчъилæй кæсын,зæбул хъустæ.
Дзырдтæ:
Ӕдылы-глупый;
Зондджын-умный;
Фæразон-выносливый;
Ӕмбаргæ-понимающий;
Хæлæггæнаг-зависливый;
Ӕдзæстуарзон-недоброжелательный
(записать слова в словарь)
V. Текстыл бакуыст.Фæлт. 2 байхъусын бакæсын -Чи сты радзырды сæйраг архайджытæ?
Фæлт. 3 тексты абзацтæн сæргæндтæ æрхъуыды кæнын Ныффыссын иугай хъуыдыйæдтæй абзацты сæйраг хъуыдыVII. Грамматикон æрмæгыл куыст.
Фæлт. 4 Текстæй рафыссын мивдисджытæ разæфтуантимæ. Сбæрæг кæнын разæфтуанты нысаниуджытæ.
Æрзад, бацыдаид, схæцыд, ацыдысты, бафæнды, ацаразы, æрцæуы, нал фæхъæуынц, зæххы æмæттаг бакæнынц, смидæг вæййы, мæлæт æрцæуы, ралæууа, ныууадздзысты, сæхиуыл схæцой, фæтæхой, сдзырдта.
ФИЗМИНУТКӔ
Дзырдбыд «Уалдзæг»
м и т
з а рд
б æ л а с
х у рс æ рдзг
Фæрсырдæм: 1.Уалдзӕджы атайы.
2 Хъуысы мæргъты хъæлдзæг....
3. Рафтыдта сыфтæр.
4. Уалдзæджы тынгдæр тавы.
5. Уый райхъал ис.
Бынмæ: 1. Фæзындис фæзты уалдзыгон.
2. Уый сулæфыдис.
Къордтæй куыст: сывæллæттæ дих кæнынц дыууæ къордылФæлт. 5 лæвæрд миниуджытæ хуызæгмæ гæсгæ ныффыссын.
Мæнтæг уыдис æдылы, хæлæггæнаг, фыдзæрдæ, фыдуынд, æгад, æдзæстуарзон, цыбырзонд.
Къаппа-къуппа уыдис; зондджын, фæразон, æмбаргæ, хъæбулуарзаг.
Фæлт. 6 бакæсынСбæрæг кæнын хъуыдыйæдты хицæндзинæдтæ2-аг цæджындзы хъуыдыйæдты мивдисджытæ лæвæрд сты каузативон формæйы.
VII. Кæронбæттæн хай.
– хатдзæгтæ скæнынНæ урокмæ эпиграф куыд æмбарут?
«Ӕрдз лæгæн ныййарæг мад у.»Ӕрдзæн ис диссаджы сусæгдзинæдтæ: йæхи хъахъхъæны æвзæр адæмæй, йæ сомбоны боныл чи нæ хъуыды кæны,уыдонæй.Ӕрдз хъæуы хъахъхъæнын! Куыд?,…………….Ӕрдз лæгæн ныййарæг мад у. Ӕмæ йæ мадау уарзын æмæ хъахъхъæнын хъæуы.
-Уæ зæрдæмæ фæцыд урок?
-Цы базыдтат ногæй?
-Уæхицæн дзы цы райстат?
– бæрæггæнæнтæ сæвæрын– хæдзармæ куыст бамбарын кæнын æмæ фæнысан кæнын.
• фæрстытæн фысгæ дзуæппытæ раттын.
1. Мæнтæг мæсты кодта къаппа-къуппамæ, уымæн æмæ уый уыд зондджын æмæ æмбаргæ.
2. Къаппа-къуппа йæхи дардта сабыр.
3. Йæхи растдæр дары къаппа-къуппа, уымæн æмæ уый никæй хъыгдары, никæимæ хыл кæны.
4. Автор «æдылы къоппа» хоны мæнтæджы, уымæн æмæ уый йæхи дарын нæ зоны.
– скъоладзауты афæндараст кæнын.
МæнтæгКъаппа-къуппаæдылызондджынфæразонæмбаргæхæлæггæнагфыдзæрдæфыдындæгадæдзæстуарзонхъæбулуарзагцыбырзондМæнтæджы фарсмæ æрзадис къаппа-къуппа.
Мæнтæджы фарсмæ æрзайын кодтой къаппа-къуппа.
Чысыл раздæр дæр ма йе уæнгты царды тых кæмæн хъазыдис,уый рыджы смидæг вæййы.
Чысыл раздæр дæр ма йе уæнгты царды тых кæмæн хъазыдис,уый рыджы смидæг кæнынц.
Мæнтæджы сыфтæй худ аразынц.
Мæнтæджы сыфтæй худ саразын кодтой.
Гом урок
7 къласыТемӕ:Зайӕгойты дуне(ирон ӕвзаг чи нӕ зоны,уыцы ахуыргӕнинӕгтӕн).
Ирон ӕвзаг ӕмӕ литературӕйы ахуыргӕнӕг: Етдзаты З.С.

Приложенные файлы


Добавить комментарий